Vrijheid Verbindt: ‘Een uitzending voor Defensie vormt je als mens’
24 april 2025 om 15:45 Achtergrond Vrijheid VerbindtNIJKERK Het project ‘Vrijheid Verbindt’ richt zich op het vastleggen van de verhalen van inwoners van de gemeente Nijkerk die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt en veteranen uit Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken. We delen deze verhalen met een breed publiek. ‘Vrijheid verbindt’ is een initiatief van de Stad Nijkerk, de Bibliotheken in de gemeente Nijkerk, Oranjevereniging Nijkerkerveen en Historisch Hoeflake en documentairemaker Olaf Koelewijn, die van zes van deze portretten een documentaire maakt. Dit project kwam tot stand dankzij een subsidie van de gemeente Nijkerk.
Dennis van Dusschoten heeft een groot deel van zijn leven in Nijkerkerveen doorgebracht en woont de laatste acht jaar in Nijkerk. In 2011 kwam hij bij Defensie terecht. Zeven jaar later had hij een missie in Mali met zijn eenheid onder de vlag van de VN en in 2020 is hij voor Defensie in Irak geweest.
door Maranke Pater
Dennis heeft zijn rode baret behaald in Schaarsbergen en werd daarna gestationeerd bij de Eerste Eenheid 13 in Assen als infanterist, een schutter met machinegeweer. ,,Het was vooral het avontuur dat mij naar Defensie trok. Missies in het buitenland, het reizen en het vele sporten dat je tijdens je trainingen doet trok mij erg aan.” Vijf maanden lang zou Dennis in Mali verblijven in 2018. In het land was hongersnood en politiek was het verscheurd. De terreurorganisatie ISIS beheerste het noorden. Frankrijk had een aparte missie lopen in Mali en daar is de VN op enig moment bij betrokken geraakt. ,,Wij waren onderdeel van een inlichtingenmissie en dat betekende veel patrouilles rijden en informatie vragen aan de dorpsoudsten over de situatie in het gebied. We konden soms zes dagen buiten de poort zijn, drie dagen weer terug zijn op het kamp om vervolgens weer op patrouille te gaan. Afrika verschilt op veel vlakken van Europa. De beelden die je soms op televisie ziet van armoede en ondervoede kinderen komen in sommige gebieden daadwerkelijk voor. Wat me ook opviel was dat er vaak sprake was van grote gezinnen en dat er relatief weinig ouderen waren. Het lijkt erop dat vergrijzing daar nauwelijks een rol speelt, mogelijk omdat de levensverwachting in bepaalde regio’s lager ligt. Voor iemand uit Nijkerk was het een totaal andere wereld.”
BOMGORDEL
Dennis was 24 toen hij in Mali aankwam en werkte veel op de basis in Gao en Gidal. Iedere militair die op pad ging, hield rekening met escalaties. ,,Er hing een bepaalde sfeer. Wij Nederlanders hebben een Europese uitstraling, waardoor het voor de bevolking soms lastig was om te bepalen uit welk land we precies kwamen. Mali is altijd door Frankrijk bezet geweest en was een kolonie van Frankrijk. Omdat de Nederlandse vlag veel op de Franse vlag lijkt, werden we door de bevolking regelmatig voor Fransen aangezien. Onderweg naar een vluchtelingenkamp was het leed zichtbaar. We passeerden kadavers, verwoeste huizen en een uitgebrand burgervoertuig dat vermoedelijk op een mijn was gereden. Op zo’n moment gaat er wel een gedachte door je heen: ‘dit had ons ook kunnen overkomen’. Een motorrijder reed opzettelijk in op een Franse colonne en bracht zichzelf tot ontploffing met een bomgordel. Vijf militairen kwamen daarbij om het leven. Het is heel raar om dan de volgende dag langs zo’n plek te rijden.”
(De tekst gaat verder onder de foto)
Veteraan Dennis van Dusschoten op zijn herinneringskist.
Foto: Mathilde Dusol
MORTIERONGELUK
Een jaar voordat Dennis in Mali was, kwam militair Kevin Roggeveld in Mali door een mortierongeluk om het leven, samen met zijn sergeant. ,,Ik heb met Kevin een aantal jaar in Assen gezeten en we hebben samen veel oefeningen gedraaid. Zijn moeder, vader en zusje kwamen onder begeleiding van Defensie naar Mali voor een stukje verwerking toen wij daar zaten. Ik vond dat bezoek heel intens. Ik zat op die missie met een bepaalde mindset en toen kwam zijn moeder naar het kamp, de moeder van een van mijn maatjes. Dat was heel aangrijpend. Ze zijn er anderhalve dag geweest en daarna ging ons werk in Mali weer door en moesten we weer omschakelen tot de orde van de dag. Tijdens mijn uitzending merkte ik dat ik wat harder werd. Het vormt je wel als mens. Je maak toch dingen mee die je normaal niet meemaakt.”
IRAK De missie in Irak was een trainingsmissie voor Koerdische soldaten die tegen IS vochten. ,,Ik was verantwoordelijk voor munitie en voedsel, een soort duizendpoot. Naast mijn werk vanuit het munitiedepot hielp ik ook bij het ontladen en herladen van de vrachtvliegtuigen die op de basis kwamen. De afwisseling was prettig. Eens in de zoveel tijd werden er raketten afgeschoten richting het kamp. IS liet hiermee weten dat ze er was. Er waren schuilbunkers en we hadden een lijstje waarop stond wat we in welke situatie hoorden te doen.”
Ik heb gelukkig altijd veel met mijn vrouw over de angsten die ik soms gevoeld heb kunnen praten
De missie in Irak kreeg een aparte wending toen het coronavirus uitbrak en de wereld in lockdown ging. Ieder land kwam in een eigen bubbel te zitten. We mochten wekenlang niet naar de eetzaal nadat bekend werd dat daar een besmetting was geweest. We droegen een mondkapje terwijl het buiten vijftig graden was.” Vlak voordat Dennis naar huis ging, werd er een raket afgevuurd op het kamp, waarbij de landingsbaan werd getroffen. Het kostte drie dagen om de landingsbaan te herstellen, waardoor hij later dan verwacht thuiskwam. ,,Er zijn vaker raketten richting het kamp afgeschoten. Het blijft onnatuurlijk als dat gebeurt. Het overkomt je niet iedere dag dat je naar een bunker moet rennen omdat er een raket jouw kant op komt. In Mali was het gevoel van dreiging echt anders. Er waren collega’s die bijna de poort niet meer uit wilden. Ik heb gelukkig altijd veel met mijn vrouw over de angsten die ik soms gevoeld heb kunnen praten. Als je het opkropt, komt het er toch een keer uit.”
(De tekst gaat verder onder de foto)
De inhoud van de kist. Foto: Mathilde Dusol
DODENHERDENKING
Dennis vindt het belangrijk om stil te staan bij dodenherdenking. Hij heeft meerdere keren in Wageningen de eer gehad om deel uit te maken van de ceremoniële wacht. ,,Ik betuig mijn respect voor iedereen die omgekomen is in de Tweede Wereldoorlog maar ook in latere conflicten. Toen ik na mijn uitzending in Irak terugkwam in Nederland, pakte ik mijn leven hier weer op. Tot ik met een knieblessure in het revalidatiecentrum van Defensie in Doorn terechtkwam. Ik zag Oekraïense militairen die hier revalideerde met been- of armamputaties. Dan ga je je beseffen dat je dankbaar moet zijn voor de vrijheid die je hebt. Dat Nederland aan de goede kant staat in Europa. Ook toen ik een oefening had in Engeland, waar Oekraïners getraind werden voor de oorlog, werd ik weer met mijn neus op dat feit gedrukt. Ik was daar voor mijn training, zij kregen een korte opleiding tot militair en moesten daarna naar het front. Er zijn ook heel veel Oekraïners omgekomen of gewond geraakt in gevechtssituaties. Ik ben blij dat ik met mijn gezin in Nederland woon. We hebben hier een ruime keuze aan opleidingen en veel vrijheid om onze eigen keuzes in het leven te maken.”
Nu hij twee jonge kinderen heeft, kiest Dennis voor een bestaan buiten Defensie. ,,Ik heb een mooie tijd gehad, maar ik kies er nu bewust voor om meer tijd en stabiliteit met mijn gezin te hebben.”
Zes weken lang verschijnt in de Stad Nijkerk een artikel dat telkens iemand portretteert die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt en een interview met een veteraan die in dienst van Defensie in een recent conflict heeft gediend.
