Dirk-Jan uit Nijkerk leerde beter lezen en schrijven: ‘Ik ben dankbaar voor alle hulp’

NIJKERK In Nederland hebben ongeveer drie miljoen mensen moeite met lezen, schrijven, rekenen en het gebruik van digitale apparaten. Dit wordt laaggeletterdheid of beperkte basisvaardigheden genoemd. Hierdoor kunnen zij minder goed meedoen in het dagelijks leven. Gemiddeld hebben vijf mensen in ieders omgeving moeite met basisvaardigheden zoals lezen, apps gebruiken of rekenen. 

door Marion Zuurveen

Mensen met beperkte basisvaardigheden kunnen sneller problemen krijgen zoals geldproblemen, eenzaamheid, ongezond leven of gevaar bij het verkeerd begrijpen van informatie, bijvoorbeeld bij medicijnen. Veel mensen denken dat dit vooral voorkomt bij ouderen of mensen die een andere taal spreken. Maar ook jongeren en mensen die Nederlands als moedertaal hebben, kunnen laaggeletterd zijn.

CAMPAGNE GESTART

Op 26 september zijn de gemeente Nijkerk, de Bibliotheek, het DigiTaalhuis, de Taalambassade en de Rabobank daarom met de website www.basisvaardig.nl een campagne gestart. Met behulp van deze campagne kunnen mensen de signalen van laaggeletterdheid herkennen en erover praten. Zo krijgt iedereen een eerlijke kans om in de maatschappij mee te doen. 

ESCAPE CARAVAN

Bij de start van de campagne stond er op de markt in Nijkerk en Hoevelaken een Escape Caravan waar bezoekers door middel van een mobiele escaperoom zelf konden ervaren hoe lastig het kan zijn als lezen, schrijven of rekenen niet vanzelf gaat. Eén van de aanwezigen bij de Escape-Caravan was Dirk-Jan Scharrenburg uit Nijkerk, hij was vroeger zelf laaggeletterd. 

De tekst gaat door onder de afbeelding.

Dirk-Jan bij de escape caravan - Sara Richtering Blenken

SCHOOL

Dirk-Jan Scharrenburg: ,,Ik had vroeger één droom: DJ worden. Maar bij het werk van DJ moet je ook veel lezen zoals de namen van artiesten bijvoorbeeld en songteksten. Hierdoor moest ik die droom helaas opgeven. Bij mijn geboorte heb ik een tekort aan zuurstof gehad waardoor ik op school moeilijk leerde en ik school daarom ook niet leuk vond. Toen ik elf jaar was zijn mijn ouders gescheiden. In die periode ging ik wel drie tot vier jaar niet naar school en ik ben uiteindelijk in een pleeggezin terecht gekomen. Toen ik ongeveer 16 jaar was ben ik naar een school met speciaal onderwijs gegaan, waar ik tot mijn achttiende jaar heb gezeten.’’ 

OPLEIDING

Toen hij achttien jaar was ging hij als hovenier aan de slag bij Amfors in Amersfoort omdat hij graag met groen werkte. Na een aantal jaren wilde hij graag meewerkend voorman worden maar daar had hij eerst een opleiding voor nodig. Tijdens het volgen van die opleiding kwam hij er echter achter dat de opleiding voor hem lastig was vanwege de taalachterstand de hij had opgelopen in zijn jeugd. Op zijn werk werd hier door een medewerker eerst met verbazing op gereageerd omdat hij gewoon in Nederland was opgegroeid. Als snel bleek dat hij op zijn werk niet de enige was met taalproblemen en werd er een taalclub opgericht om deze medewerkers de Nederlandse taal te leren. Hierdoor kon Scharrenburg de opleiding wel halen en leren begon toen weer leuk te worden.

Dirk-Jan is geslaagd! Taalambassadeur behaalt MBO-diploma - Bibliotheek Nijkerk

HULP VRAGEN

Scharenburg: ,,Totdat ik deze opleiding ging doen kon ik me aardig redden. Ik had mensen om me heen die mij hielpen bij zaken waar ik moeite mee had en ik vond zelf manieren om me in de maatschappij staande te houden. Als je laaggeletterd bent loop je tegen veel zaken aan zoals bijvoorbeeld het begrijpen van brieven van de belastingdienst of het doen van boodschappen. Het kost dan ook moeite om hulp te vragen maar dat is wel belangrijk.’’

Hij wilde graag verder komen en besloot een BBL-opleiding voor hovenier aan Aeres MBO te volgen. In dit leer- werktraject volgde hij één dag per week de lessen en werkte hij daarnaast vier dagen per week. 

DIGITAALHUIS

Scharrenburg: ,,Samen met mijn buurman ging ik één dag per week naar Aeres. Ik zat daar tussen jongeren van 16 jaar en in het begin keken ze me wel raar aan. Maar na een paar weken hadden ze in de gaten dat ik wel goede tips aan hen gaf en werd ik al snel één van hen. Ik kwam er echter al snel achter dat ook deze opleiding voor mij weer een uitdaging was vanwege mijn taalachterstand. Mijn buurman heeft me in die tijd vaak met opdrachten geholpen, daar heb ik veel steun van gehad. Ik ben ook naar de bibliotheek in Nijkerk gegaan waar ik kennismaakte met DigiTaalhuis-vrijwilliger Anneke Thuring. Zij heeft mij toen heel goed geholpen met het Nederlands waardoor ik mijn diploma kon behalen.’’

DANKBAAR WERK

Anneke Thuring: ,,Ik was vroeger docent Nederlands en ik vind het daarom heel leuk om als vrijwilliger mensen te begeleiden die moeite hebben met de Nederlandse taal. Ik werk daarom één keer per week bij het DigiTaalhuis. Zo ben ik in 2023 in contact gekomen met Dirk-Jan en momenteel help ik al een tijdje iemand anders uit deze gemeente. Het is heel dankbaar werk en ik ben heel blij uiteraard dat ik Dirk-Jan heb mogen helpen bij het behalen van zijn diploma.’’

 Het is belangrijk dat er voor deze mensen aandacht is.

SCHAMEN 

Thuring vervolgt: ,,Ik merk dat veel mensen die moeite hebben met taal zich schamen en het lastig vinden om hulp te vragen. Het is daarom belangrijk dat er voor deze mensen aandacht is. Ik help nu weer iemand anders in onze gemeente en zij is ook heel blij met de ondersteuning. Eén van de opdrachten uit het lesboek was hoe je een goede brief kunt schrijven. We wilden graag bij de koning de crowdfunding voor de verbouwing van de bibliotheek onder de aandacht brengen. Degene die ik help heeft toen zelf een brief geschreven die we aan Paleis Noordeinde gestuurd hebben. We verwachtten daar verder niets van maar tot onze grote verbazing lag er drie dagen later een Koninklijke brief op de mat met een aanmoediging om vooral zo door te gaan. Helaas in verband met eventuele precedenten kon het hof verder niet op ons verzoek ingaan. Deze brief hangt sindsdien boven het bed van mijn deelnemer en ook een foto van ons samen.’’

TAALAMBASSADEUR

Inmiddels is Scharrenburg ook al jaren actief als vrijwilliger bij stichting ABC en als Taalambassadeur. Hij zet zich in voor de belangen van mensen die moeite hebben met lezen en schrijven en geeft voorlichting bij organisaties, gemeenten en bedrijven. ,,Ik maak de mensen die daar werken ervan bewust wat het betekent om niet goed te kunnen lezen en schrijven”, vertelt hij. ,,Ik wijs ze erop dat het belangrijk is om teksten in begrijpelijke taal te schrijven. Ook probeer ik andere mensen die de taal nog niet goed beheersen enthousiast te maken om een taalcursus te gaan volgen. Ik vind het heel leuk om te doen. Ik ben zelfs in het TV programma ‘Leven zonder Letters’ van Frans Bauer geweest. Frans Bauer vroeg me toen hoe ik navigatie gebruikte in de auto. Die heb ik niet nodig want ik onthoud heel goed herkenningspunten langs de route waardoor ik de weg vanzelf vind.’’

SUPER TROTS

Scharrenburg: ,,Ik ben super blij en trots dat ik mijn MBO diploma heb behaald. Bij mijn diploma uitreiking was zelfs Frans Bauer aanwezig, echt heel leuk. Ik ben ook heel dankbaar voor alle hulp die ik heb gehad in mijn naaste omgeving waardoor mijn leven nu verrijkt is en ik meer zelfvertrouwen heb gekregen.’’

Wethouder René Windhouwer: ,,Iedereen moet mee kunnen doen in onze samenleving. Daarom is het belangrijk dat we mensen met beperkte basisvaardigheden helpen. Zo zorgen we voor gelijke kansen voor iedereen.”

MEER INFORMATIE

Kent u iemand die moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale apparaten of denkt u dat iemand in uw omgeving hiermee problemen heeft? Als de signalen op tijd herkend worden kan die persoon beter geholpen worden, bijvoorbeeld met een cursus die past bij wat iemand nodig heeft.

Meer informatie is te vinden op de website www.basisvaardig.nl.