In de voetsporen van de Gebroeders Grimm

NIJKERK Eindredacteur Maranke Pater ging in 2025 op reis door Duitsland. Ze volgde de Sprookjesroute langs schilderachtige kastelen en dorpen met een verhaal. In het voetspoor van de Gebroeders Grimm: ,Als kind was ik al gek op verhalen. Vooral de sprookjes van Lekturama waren favoriet, op een lange autovakantie met een walkman op je oren luisterend naar de verhalen en tegelijk lezend.”

door Maranke Pater

Van sprookjes van ‘Zwervertje de Heksenkat’ tot de Rattenvanger van Hamelen en Vrouw Holle. Allemaal verhalen met een boodschap. Toen mijn echtgenoot John en ik een vakantie zochten voor ons tweeën omdat onze jongste met zijn opa naar Afrika ging, besloten we een roadtrip te gaan maken. Maar werd het de ‘Romantische Weg’, de Duitse Alpenroute, een wijnroute of de Sprookjesroute? De keuze was snel gemaakt: wij gingen op zoek naar de plekken waar onder andere de Gebroeders Grimm lang geleden verhalen en legenden ophaalden onder de lokale bevolking. Maar we gingen ook voor de prachtige middeleeuwse steden met hun vakwerkhuizen. 

(De tekst gaat verder onder de foto)

De Speicherstadt- Maranke Pater/De Stad Nijkerk

HUMMEL HUMMEL

De ‘Deutsche Märchenstraße’ wordt meestal gereden vanuit Hanau naar Bremen. Bremen waren we eerder al een keer geweest en is ook een enorme aanrader, het is de stad van de ‘Bremer Stadsmuzikanten’. Wij besloten onze route daarom te starten in Hamburg, niet per se een onderdeel van de Sprookjesroute, maar wel een hele mooie stad en hier kwamen we ook een eigen volksverhaal tegen over Hans Hummel. in de stad staat een beeld van de waterdrager Hans Hummel die in de 18e en 19e eeuw leefde. Kinderen liepen achter hem aan en riepen plagerig: ‘Hummel, hummel’, waarop hij antwoordde met ‘Mors mors’, wat in het Nedersaksich hetzelfde betekent als: kus mijn kont. Tegenwoordig is het een populaire Hamburgse groet. Wat wij eveneens prachtig vonden aan Hamburg was de ‘Speicherstadt’. Hamburg werd in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd en tegen de haven aan werden de bakstenen pakhuizen herbouwd in de wijk Speicherstadt. Tegenwoordig zijn ze UNESCO werelderfgoed. We namen een rondvaarttocht in de avond en dan worden de gebouwen prachtig verlicht. Voor kinderen is het Miniatur Wunderland aan te raden. Hamburg staat ook bekend om de Reeperbahn, een 930 meter lange uitgaansstraat in de wijk Pauli. Hier staat ook een standbeeld van the Beatles, die hun muzikale loopbaan onder andere in Hamburg begonnen met optredens. Het nachtleven is een mix van raamprostitutie, café’s, discotheken, theaters en muziekclubs. 

(De tekst gaat verder onder de foto)

Ratten komen overal terug in het straatbeeld van Hamelen - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

HAMELEN

Na Hamburg vervolgden we onze weg naar Hamelen, van het sprookje ‘de Rattenvanger van Hamelen’. In het straatbeeld komen de ratten veelvuldig terug en in de altstadt is in de zomer elke week een opvoering van de Rattenvangermusical te zien. De omgeving van Hamelen is ook de moeite waard: het slot Hamelschenburg is werkelijk prachtig en tijdens rondleidingen te bezoeken. Er zijn veel authentieke elementen bewaard gebleven en ook de tuin bij het kasteel is prachtig. Op 23 minuten afstand van Hamelen ligt ook Bodenwerder, het dorpje van de Baron von Münchhausen. In het dorp staan verschillende beelden van de baron in gekke situaties. De baron, de Duitse edelman Karl Friedrich Hieronymus von Münchhausen, heeft overigens echt bestaan. Hij vertelde mensen sterke verhalen over zijn reizen en zo kwam hij aan de titel ‘leugenbaron’. In het kleine museum dat aan hem gewijd is, is veel te vinden over de verhalen die door hem de wereld in werden geholpen. Op de Sprookjesorute kom je ook langs het Teutoburgerwoud met bijzondere rotsformaties die ook te beklimmen zijn. In Fürstenberg staat een porseleinfabriek die ook te bezoeken is en hier zijn ook diverse wandelingen uit gezet door de omgeving. 

(De tekst gaat verder onder de foto’s)

Een heksentoren - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

Het Ganzenmeisje - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

GELAARSDE KAT

Ik vond het een sport om beelden van de sprookjesfiguren te spotten. Onderweg naar Kassel zit het dorpje Gieselwerder maar hier kon ik Sneeuwwitje en de zeven dwergen niet vinden. In Oedelsheim, een paar kilometer verderop, was wel de Gelaarsde Kat te vinden. Langs de rivier de Diemel ligt Trendelburg en hier speelt zich het verhaal van Rapunzel af. De grote toren met daarin een raampje met een lange vlecht brengt bezoekers meteen in sprookjessferen. Het terras biedt een prachtig uitzicht over de omgeving. Kasteel Sababurg wordt vaak vergeleken met het kasteel van Doornroosje. Er zit achter de kasteelmuur een rozentuin. 

(De tekst gaat verder onder de foto’s)

Het kasteel dat in verband wordt gebracht met het sprookje van Doornroosje in Sababurg - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

Het Herculesmonument van een afstand - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

Het Herculesmonument- Maranke Pater/De Stad Nijkerk

Een tekening van Ludwig Emil Grimm - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

HERCULES

Kassel zit halverwege de route. De gebroeders Grimm schreven hier hun verhalen op basis van de sprookjes en de legenden die ze vanuit heel Duitsland doorgestuurd kregen of onderzochten. Uiteindelijk stelden de ‘Kinder- und Hausmärchen’ samen, een verzameling van 201 sprookjes en tien kinderlegenden. In 1812 brachten ze hun boek uit. In Kassel zit een museum, gewijd aan de Gebroeders Grimm. Jacob Ludwig Karl Grimm en Wilhelm Karl Grimm waren taalkundigen. Ze hadden nog een broer. Ludwig Emil Grimm, die tekenaar was. Veel van zijn tekeningen zijn te zien in het museum in Kassel. Wie Kassel bezoekt kan ook niet om het Herculesmonument heen dat hoog boven de stad uittorent. 

(De tekst gaat verder onder de foto’s)

De wolf en de zeven geitjes op de Grimmroute in Marburg - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

EINDPUNT

Wie zich nog meer wil verdiepen in de Gebroeders Grimm kan de geboortestad van de broers bezoeken, Hanau. Wij kozen ervoor om naast de standaard dorpen en steden van de Sprookjesroute ook Frankfurt en Heidelberg te bezoeken. Frankfurt is een moderne stad en in Heidelberg kon een boototcht gemaakt worden. Vanwege de warmte en het feit dat airco ontbrak in ons hotel besloten we de Sprookjesroute te verlaten, maar in februari van dit jaar kwamen we terug om Marburg te bezoeken, waar de Gebroeders Grimm ook hebben gewoond. Hier is ook een Grimm-route met verschillende beelden uit de sprookjes te bewandelen. Er is een historisch centrum en een kasteel en de volledige stad ademt de sprookjes van Grimm.  Een mooi eindpunt van deze reis. 

(De tekst gaat verder onder de foto’s)

Vakwerkhuizen in Marburg - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

De Sprookjesroute  - Maranke Pater/De Stad Nijkerk