Anton van Renssen schrijft nieuw boek over geschiedenis van het Weeshuis in Nijkerk: ‘Schatten van het Weeshuis’

NIJKERK Burgemeester Tinet de Jonge-Ruitenbeek heeft donderdagmiddag het eerste exemplaar ontvangen van Schatten van het Weeshuis. Het nieuwe boek van historicus Anton van Renssen beschrijft de geschiedenis van het Nijkerkse weeshuis en de stichting die daaruit is voortgekomen, vanaf 1636 tot heden. De presentatie vond plaats op landgoed Groot Hennekeler.

Van Renssen kreeg de opdracht om de geschiedenis opnieuw te beschrijven. Er was al een boek uit 1999 van historicus Ronald van der Bie, maar sindsdien is veel nieuw bronnenmateriaal beschikbaar gekomen. Vooral de vondst van een oude kluis in het voormalige weeshuis bleek belangrijk. De kluis was jarenlang niet geopend omdat niemand de code kende. Bij de opening in 2010 kwamen onder meer oude kas- en notulenboeken, foto’s en bouwtekeningen tevoorschijn.

NIEUW MATERIAAL

,,Ik wist dat er een boek uit 1999 was, maar daarin ontbrak eigenlijk de hele geschiedenis vanaf 1800 tot nu’’, vertelt Van Renssen. ,,Die archieven waren verdwenen en zijn in 2010 teruggevonden.’’ Daarmee kwam veel nieuw materiaal beschikbaar voor een nieuwe geschiedschrijving van het weeshuis.

Van Renssen werd gevraagd het bestaande boek bij te werken. ,,Ik ben thuis in de geschiedenis van de wezen en kinderbescherming, dus ik wilde het wel doen.’’ In 2024 begon hij met het onderzoek. Het schrijven en uitzoeken nam uiteindelijk ongeveer een jaar in beslag. ,,Voor een boek heeft er best wel tijd ingezeten. Er waren ook dingen die werden uitgesteld, waardoor het wat langer duurde.’’

De titel van het boek verwijst naar twee soorten ‘schatten’. Enerzijds zijn dat de kinderen die door de eeuwen heen aan de zorg van het weeshuis werden toevertrouwd, anderzijds het vermogen dat de stichting in de loop der eeuwen heeft opgebouwd. ,,Het gaat over de schatten van het weeshuis: de kinderen en het geld van de stichting. Zoiets plopte bij mij op en daarom hebben we de titel zo gemaakt.’’

TWEEDE WERELDOORLOG

Voor Van Renssen zaten enkele van de interessantste onderwerpen in de periode van de Tweede Wereldoorlog en de strijd van het weeshuis om zelfstandig te blijven. ,,Ik was zelf heel nieuwsgierig naar hoe het in de Tweede Wereldoorlog aan toeging en vooral naar de strijd met de rijksoverheid om het zelfstandig bestaan.’’ De stichting wilde voorkomen dat het opgebouwde vermogen bij de overheid terechtkwam. Uiteindelijk bleef de stichting zelfstandig bestaan.

Het onderzoek leverde volgens Van Renssen voldoende nieuwe informatie op om een nieuw boek te rechtvaardigen. ,,Ik ben tevreden met het resultaat. Van een historisch onderzoek maak je uiteindelijk een samenvatting. Er zijn nog genoeg dingen die uitgezocht kunnen worden en dingen die ik niet heb verteld. Het ging om de grote lijn.’’

Die brede lijn loopt in het boek van de oprichting in 1636 tot de huidige stichting. Het weeshuis zelf sloot in 1972, maar de stichting bleef bestaan als vermogensfonds. Met de opbrengsten worden tegenwoordig onder meer projecten voor kinderen en jongeren ondersteund.

Bloemen voor schrijver Anton van Renssen - Kees van den Heuvel

Tijdens de presentatie werd niet alleen teruggekeken op de geschiedenis, maar ook stilgestaan bij de huidige betekenis van de stichting. Uitgever Merit Roodbeen en Edith de Jong van Museum Nijkerk vertelden over de totstandkoming en het belang van het boek. Voorzitter Henk Luigjes ging in op de huidige activiteiten van de Stichting Weeshuis. Ook werd een tweede exemplaar uitgereikt aan Evert van Veldhuizen, die bijna 35 jaar regent van het Weeshuis is geweest.

AFGESLOTEN

Voor Van Renssen is het project inmiddels afgesloten. ,,Voor mij is het nu klaar. Ik ben nu bezig met andere projecten.’’ Het resultaat is vanaf zaterdag verkrijgbaar in de boekhandel.