Vrijheid Verbindt: ‘Onze vrijheid staat gigantisch onder druk’

NIJKERK Het project ‘Vrijheid Verbindt’ richt zich op het vastleggen van de verhalen van inwoners van de gemeente Nijkerk die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt en veteranen uit Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken. We delen deze verhalen met een breed publiek. ‘Vrijheid verbindt’ is een initiatief van de Stad Nijkerk, de Bibliotheken in de gemeente Nijkerk, Oranjevereniging Nijkerkerveen en Historisch Hoeflake en documentairemaker Olaf Koelewijn, die van zes van deze portretten een documentaire maakt. Dit project kwam tot stand dankzij een subsidie van de gemeente Nijkerk.

door Maranke Pater

Nijkerker Robin Imthorn is een onderscheiden oorlogsveteraan en marinier. Hij diende onder andere in Afghanistan en is tegenwoordig een veelgevraagd spreker over PTSS en persoonlijk leiderschap en is ambassadeur voor het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Robin wist altijd al dat hij bij Defensie wilde werken. Nadat hij de mavo en een klein tussenjaar had afgerond, meldde hij zich op 16-jarige leeftijd aan bij de landmacht. ,,Mijn oma vertelde vroeger al verhalen over mijn overgrootvader die in de oorlog actief was in het verzet. Ik ben in Oirschot begonnen bij de Algemene Militaire Opleiding en daarna ben ik naar de Verbindingsdienst gegaan. Ik heb redelijk snel de overstap naar de mariniers gemaakt. Mijn eerste uitzending was in Macedonië met de Verbindingsdienst in 2002. Ik wilde na die uitzending graag de infanteriekant op, keek uit naar het zware werk en wilde mezelf uitdagen en mijn grenzen opzoeken. Ik woog op dat moment zo’n 64 kilo en voldeed niet aan de fysieke eisen. Daarom ben ik mezelf gaan optrainen, gaan ‘reorganiseren’. Je kunt de mariniers een ‘eliteclub’ noemen, het is de zwaarste tak binnen Defensie. Daar lag mijn ambitie.” 

,, De eerste raketten kwamen al binnen en er ging continu een alarm af

In 2005 ging hij als marinier voor zijn eerste missie naar Afghanistan. ,,Dat was toch wel andere koek. Het was veel heftiger dan de uitzending in Macedonië, omdat je van dichtbij met gewonden te maken krijgt. Mijn voornaamste taak was het beveiligen van het konvooi met manschappen die de gesprekken aangingen met de verschillende stammen in Afghanistan. In 2009 ging ik voor de tweede keer naar Afghanistan. In het kamp aangekomen heb ik meteen de knop omgezet. De eerste raketten kwamen al binnen en er ging continu een alarm af. Het waren grote klappen die we hoorden, maar ze betekenden niet een dreiging voor ons, omdat de raketten in de buitenste ring van het kamp vielen. Het geluid van de inslagen werd normaal. Ons eerste vuurcontact tijdens de eerste patrouille ging over ons heen. We stonden stil op een verhoging in het wegdek en gingen gelijk plat naast het voertuig. Onze sergeant had al heel wat uitzendingen gedraaid in Cambodja en bij andere conflicten en hij kwam op een gegeven moment voorbij lopen en zei: ‘Imthorn, als ze niet naast je in de grond vallen, kun je gewoon doorlopen’. Dat was wel wel een switch in denken.” 

DECEMBEROPERATIE

Zijn groep zat drie weken in het gebied en had ontzettend veel last van bermbommen. ,,Er waren er zestig gevonden op onze dagelijkse route. De ‘Decemberoperatie’ was bezig, waarin we twee weken met elkaar patrouille liepen en tien uur lang in hetzelfde gebied zaten. De scherpte ging er vanaf. We kwamen regelmatig Afghaanse kinderen tegen waar we een praatje mee hadden, maar ineens verdwenen ze. Het gebied werd stil. Dan weet je dat er wat gaat gebeuren. Onze sergeant liep over een bruggetje en ineens was er een klap en kwam hij uit de stofwolk vandaan lopen. Hij ging naar de grond, zat onder de scherven en riep: ‘Ik ben geraakt door een bermbom’. Van het onsterfelijke gevoel dat we hadden, gingen we ineens naar heel veel kwetsbaarheid. Onze sergeant werd afgevoerd met een helikopter en wij trokken ons terug.”

ZUIVEREN

De tweede dag brak aan. Normaal gesproken zouden de militairen maar één nacht op dezelfde plek blijven, maar de groep kreeg de opdracht om langer te blijven om het gebied echt te zuiveren. ,,We moesten de vijand opzoeken en wegvegen. De derde dag reden we naar onze vervolgopdracht en dat werd de heftigste dag uit de hele periode dat ik in Afghanistan heb doorgebracht. Ik was ons eigen voertuig in het konvooi aan het gidsen. We moesten vanwege de bermbommen namelijk in het spoor van onze voorganger blijven rijden. Ik liep voor de wagen uit en achter ons voertuig kwam de volgende oprijden. De jeep stond in dezelfde positie als wij en ineens was daar een gigantische rotklap. Het voertuig werd de lucht ingetild alsof het niks was. Voor mijn gevoel was iedereen die daar in zat overleden. Onze korporaal rende die kant op. Het was mijn taak om achter in het voertuig te blijven zitten onder pantser, maar ik pakte mijn medische tas. Er bleek een collega zwaargewond te zijn. En dan ga je iemands leven redden. Het is gigantisch impactvol als je iemand voor zijn leven ziet vechten met alles wat erbij komt kijken. Het had zoveel effect op me, dat wist ik op dat moment niet. Het deed iets met me, het gooide mijn eigen leven uit balans. Het was mijn taak om voor veiligheid te zorgen en in drie dagen tijd gebeurde er zo ontzettend veel, dat moest ik een plek weten te geven.” 

Van het onsterfelijke gevoel dat we hadden gingen we ineens naar heel veel kwetsbaarheid

Het eerste wat hij deed toen de groep terug was op het kamp was ‘zijn shit in orde maken’, zodat hij weer klaar was voor de volgende patrouille. Toen volgde er een groepsgesprek. ,,Ik voelde me enorm ongemakkelijk. Van de hele groep was er maar een paar man die deze momenten zo intens had meegemaakt. ‘s Nachts zat ik elke keer rechtop in mijn bed als er ergens een gepantserde deur dicht viel. Ik had nog vijf maanden te gaan. Er was geen reden om naar huis te gaan, want ik wilde deze missie voltooien en volbrengen. Ik was er voor mijn maten en zij waren er voor mij. Het gevoel van angst sleet. Ik wist dat als ik vanuit angst ging leven, dat dat niet zou werken en ik fouten zou maken. Ik kwam totaal anders terug dan van de eerste missie in Afghanistan. Froukje bekeek een foto die op de verjaardag van mijn neefje was gemaakt en ze zei: ‘hij is er nog niet’. Mijn ogen stonden op een andere stand. Ik schrok van knallen, stond op scherp. Ik ging verder met mijn leven en zakte weer weg, en normaal gesproken zou de situatie moeten normaliseren, maar dat deed het niet. Bij de geboorte van onze eerste dochter stroomde mijn emmer compleet over. Dit kwam door de levensverandering die zij meebracht. Alles kwam boven. Ik schreeuwde, klapte dicht, kreeg woedeuitbarstingen. Trauma’s kwamen boven zeilen. Ik kwam de sergeant tegen waarvan ik het leven had gered en ik probeerde hem te vermijden, maar raakte toch met hem in gesprek. Dat bracht allemaal triggers met zich mee. Ik was niet meer te houden en mijn leven stortte in. Mijn gezin begon er onder te lijden, ik viel af. Ik kreeg nachtmerries. Ik viel in een donker gat en zocht hulp en deed zoals het hoorde, maar ik accepteerde het niet. Ik bleef de stoere marinier die overal boven stond en die niet accepteerde dat ik even gewoon mens was. Die acceptatie vond ik uiteindelijk wek. Ik voelde me alleen in mijn worsteling. Als militairen zeggen we dat we alles samen doen en dat er iemand naast je moet staan wanneer het donker wordt.”

Het mariniersbankje - Mathilde Dusol

MARATHONS

Robin besloot vijf marathons te rennen in vijf dagen tijd om zijn verhaal over angst en de paniekaanvallen te vertellen. ,,Dit was zo open en bloot en raakte zoveel mensen. Mijn missie was heel simpel: als ik één iemand kan helpen door mijn persoonlijke verhaal te vertellen, dan helpt dat al. Ik zamelde geld in om mensen met PTSS te helpen. Ik heb theatershows gehouden waarin ik liet zien dat er hoop is in het proces. Ik ben een boegbeeld geworden voor een posttraumatisch groeiverhaal en niet alleen het slachtofferverhaal. Ik wilde er niet voor wijken dat die tijd ook donker kan zijn, alleen zeggen: ‘dit is wat het is’. Vanuit het Nationaal Comité 4 en 5 mei ben ik toen gevraagd om ambassadeur te worden.” Onlangs bracht Robin een boek uit over zijn ervaringen in Afghanistan met als titel ‘Levensvuur’. De veteraan werkt aan een aantal projecten over mentale gezondheid en geeft er veel lezingen over. ,,Ik ga bij veteranen en militairen op bezoek en geef advies om mensen te bereiken. Om het stigma rondom PTSS te doorbreken. Ik ontplooi mediacampagnes om PTSS zichtbaar te maken. Om mensen van de bank af te halen en ze meer verbonden te laten voelen. Ze de boodschap te geven: ‘Je bent niet alleen’.

Voor Imthorn betekent dit bankje veel. - Mathilde Dusol

VRIJHEID

Tachtig jaar vrijheid. Hoe belangrijk is het voor hem om daar bij stil te staan? ,,Je ziet dat we momenteel de meeste conflicten hebben in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Kijk maar naar Oekraïne. Ik ben nauw betrokken bij initiatieven rondom de viering van tachtig jaar vrijheid. Onze vrijheid staat gigantisch onder druk. De verhalen van veteranen helpen om mensen te beseffen wat vrijheid betekent. Mensen moeten zich goed gaan realiseren dat onze vrijheid onder druk staat. We noemen het tachtig jaar vrijheid, maar ondertussen wordt er een paar uurtjes verderop keihard gevochten voor vrijheid. We hebben de Russen niet direct in onze achtertuin staan, maar het gaat ons allemaal raken. We hebben ook de verantwoordelijkheid om te genieten van de vrijheid die we hebben, Je kunt jezelf niet straffen voor wat je hebt. Hier in Nederland is geen dreiging van bombardementen, we hebben het echt goed. Ik heb daarom ook een boodschap voor de lezer: Geniet van je vrijheid, wees er blij mee en sta af en toe stil bij wat je hebt. Kijk naar elkaar om, want in vrijheid leven doe je uiteindelijk samen. Dat is vrijheid.”

Imthorn heeft van zijn verhaal een boek gemaakt met de titel Levensvuur. Op 1 juni start hij met een speedmars van Den Haag naar Kyiv in Oekraïne, Hij zal 2000 kilometer lopen, met een afstand van 120 km per dag. Voor meer informatie: nl4ua.org/missionkyiv

Lees ook

Vrijheid Verbindt: ‘We stalen benzine van de Duitsers voor de dokter’

 

Zes weken lang verschijnt in de Stad Nijkerk een artikel dat telkens iemand portretteert die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt en een interview met een veteraan die in dienst van Defensie in een recent conflict heeft gediend.