Meander Medisch Centrum toont nieuwe operatierobot: chirurg opereert live

AMERSFOORT In het auditorium van het Meander Medisch Centrum keken maandagmiddag zo’n tachtig medewerkers live mee met een robotoperatie. Op het grote scherm was tot in detail te volgen hoe chirurg prof. dr. Ivo Broeders met de nieuwste Da Vinci 5-operatierobot een maagklep aanlegde bij een middenrifoperatie.

door Peter Pos

Het was voor Broeders al de derde operatie van de dag. Na de demonstratie wachtte hem nog een vierde ingreep. Toch nam hij uitgebreid de tijd om zijn handelingen toe te lichten. Vanuit een aparte cockpit, met zijn hoofd in een soort kap en de handen aan de bedieningsinstrumenten, bestuurde hij de robotarmen. ,,Ik heb nu de volledige focus”, zei hij tijdens de ingreep.

DA VINCI 5

Meander is het eerste ziekenhuis in Nederland dat met de Da Vinci 5 werkt en heeft er inmiddels twee in gebruik. Daarmee is de capaciteit voor robotchirurgie verdubbeld. Het ziekenhuis opereert al sinds 2011 met een operatierobot, maar deze nieuwe generatie biedt volgens Broeders duidelijke voordelen.

,,Ik kwam ooit van de open operatie naar de kijkoperatie. Dat was een megastap”, vertelde Broeders na afloop. ,,In het begin van de kijkoperatie had ik ook veel problemen, zoals bloedingen in de buik of dat ik sneller losschoot. De overgang van kijkoperatie naar robot is kleiner, maar het zit in de perfectie.”
Die perfectie zit volgens hem in precisie en controle. Bewegingen van zijn handen worden door de robot verkleind en trillingen worden weggefilterd. ,,Daardoor kun je op een andere schaal dezelfde manipulaties uitvoeren.”

Nieuw is ook de zogenoemde krachtterugkoppeling. Sensoren in de instrumenten meten hoeveel kracht wordt gezet en geven dat terug aan de chirurg. ,,Je krijgt feedback terug, een beetje zoals een joystick die trilt. Je ziet nu dat met minder kracht dezelfde handelingen worden uitgevoerd. Ik kan me voorstellen dat je dan minder schade aanricht.”
Of dat daadwerkelijk leidt tot aantoonbaar betere uitkomsten voor patiënten, moet volgens Broeders uit onderzoek blijken.

REKENKRACHT

De robot beschikt daarnaast over veel meer rekenkracht dan eerdere versies en maakt gebruik van data van vergelijkbare operaties wereldwijd. Volgens Broeders zit de grootste ontwikkeling inmiddels in de software. ,,Er komt een digitale werkomgeving waarin prestaties worden beoordeeld en je kunt benchmarken om jezelf te verbeteren.”

TEAMWERK

Tegelijkertijd benadrukt hij dat robotchirurgie geen soloproject is. Vanuit de cockpit heeft hij geen direct oogcontact met zijn team aan de operatietafel. ,,Dat is een van de moeilijkste dingen van robotoperaties: hoe houd je contact?” De nieuwe microfoons en speakers maken de communicatie beter, maar volgens hem blijft teamwerk essentieel. ,,Een ervaren team is cruciaal. Ze moeten begrijpen hoe die belevingswereld in de cockpit is. We zijn zo op elkaar ingespeeld dat ze vaak al weten wat er komt.”

APPLAUS

Na ruim een uur rondde Broeders de operatie af. In het auditorium volgde een daverend applaus. Even later verscheen hij zelf in de zaal om vragen te beantwoorden. Veel tijd om na te praten had hij niet: de volgende patiënt wachtte al.

Volgens Broeders is de robotchirurgie inmiddels volwassen. ,,Voor moeilijke kijkoperaties is het routinezorg. Maar het gaat echt nog wel verder. De echte groei zit nu in de software.” Voor Meander markeert de komst van de Da Vinci 5 in elk geval een nieuwe stap in de ontwikkeling van hightech chirurgie in de regio.