Freek Rebel en Harke Dijksterhuis: ‘Het is belangrijk om van je te laten horen’

NIJKERK De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn in aantocht; een ‘democratisch feestje’ waarvoor inwoners over het algemeen niet meteen warmlopen. Want wat doet de provincie eigenlijk? Wat is de toevoegde waarde van deze bestuurslaag tussen de gemeenten en het Rijk? De Stad Nijkerk legde aan zes kandidaat-Statenleden uit de gemeente een aantal vragen voor over de rol van de provincie bij verschillende actuele beleidsthema’s. Te beginnen met Freek Rebel en Harke Dijksterhuis. 

Met twee kandidaten in de bovenste regionen van de kieslijst van de ChristenUnie voor de verkiezingen van de Provinciale Staten is Nijkerk aardig vertegenwoordigd. Freek Rebel (42), in het dagelijks leven adviseur van de burgemeester van Almere, staat op plek 2 en maakt al sinds 2019 deel uit van de CU-fractie in de provincie Gelderland. Op plek 6 staat Harke Dijksterhuis (47). De omgevingsmanager landelijk gebied bij de provincie Overijssel is al sinds 2010 actief voor de CU en was in zijn woonplaats achtereenvolgens commissielid, raadslid en van 2018 tot en met 2022 wethouder van de gemeente Nijkerk. 

Er moeten keuzes gemaakt worden voor de lange termijn, zodat Nijkerk een aantrekkelijke plaats blijft om te wonen, werken en leven

Rebel houdt zich als statenlid bezig met openbaar vervoer, wegen, natuur en landbouw. ,,Als vertegenwoordiger van Nijkerk heb ik me hard gemaakt voor de belangen van onze boeren, onze mooie natuurgebieden zoals de polder Arkemheen en Nijkerk met de bus bereikbaar te houden. Het werk is voor mij nog niet klaar. Er moeten keuzes gemaakt worden voor de lange termijn, zodat Nijkerk een aantrekkelijke plaats blijft om te wonen, werken en leven.’’

Zouden de provincies (deels) een eigen koers moeten kunnen varen bij de aanpak van de stikstofproblematiek?  ,,Dit is een probleem dat we niet alleen als Gelderland kunnen oplossen’’, zegt Rebel. ,,Het gaat er wel om dat we kritisch zijn waar dat moet en meewerken aan een oplossing waar dat kan. Dat hebben we in Gelderland gedaan door na de uitspraak van de Raad van State in 2019 meteen met alle betrokken partijen om de tafel te gaan om gezamenlijk tot een oplossing te komen. De doelen kunnen we halen, maar we hebben wel het geld en de wetgeving nodig om dat te kunnen doen. Het kan niet zo zijn dat het Rijk Gelderse boerderijen gaat opkopen voor verbreding van snelwegen en uitbreiding van Schiphol, terwijl de provincie boeren die willen niet verder kan helpen om de stikstofcrisis op te lossen. Daar verzetten wij ons tegen.’’ 

De doelen kunnen we halen, maar we hebben wel het geld en de wetgeving nodig om dat te kunnen doen

Dijksterhuis vult aan: ,,Het is daarom belangrijk dat provincies kritisch zijn op de uitvoerbaarheid van wetten. Het is daarom goed dat het Rijk nu nadenkt of er een alternatief voor de KDW (Kritische DepositieWaarde) is, bijvoorbeeld door meer te kijken naar emissie in plaats van depositie. Dat is eerlijker voor de boeren die hiermee te maken krijgen. Wel is het belangrijk dat kwetsbare zaken – zoals de natuur – goed wettelijk blijven verankerd.’’

Indien gemeenten er niet uitkomen, wil de provincie eventueel zelf plekken voor windmolens gaan aanwijzen. Is dat wenselijk?  Rebel: ,,In 2019 stond het provinciehuis vol met protestanten tegen de biomassacentrales en op de Veluwe hebben we geen windmolens kunnen plaatsen door de kwetsbare positie van de wespendief. Voor de plaatsing van een windmolen of zonnepark ben je zo acht jaar verder. We hebben gezien dat we van het gas af moeten, ook omdat we daar te afhankelijk van waren. Snelheid en actie is nodig.’’ 

Dijksterhuis zegt blij te zijn dat veel gemeenten en regio’s bezig zijn met goede plannen voor de opwek van duurzame energie om de aarde gezond en leefbaar te houden. ,,Provincies hebben echter ook een eigen bevoegdheid als het gaat om windparken van 5 tot 100 MW. Het is goed dat de provincie hier eigen onderzoek naar doet. Realisatie moet echter wel zoveel mogelijk met de gemeenten en de direct belanghebbenden bij zo’n initiatief gebeuren.’’

Bouwen volgens de nauwkeurige streefgetallen in de plannen van minister De Jonge of vrijheid om te bouwen naar lokale behoefte? ,,We hebben gezien dat het lastig is om snelheid te maken bij woningbouw vanwege onder meer de stikstofcrisis en een uitspraak van de rechter waardoor maar niet zo door iedereen overal gebouwd mag worden’’, aldus Rebel. 

Provinciaal/landelijk beleid en lokaal beleid moeten zo goed mogelijk op elkaar worden afgestemd

Dijksterhuis: ,,Het bouwen van voldoende woningen, vooral voor de meest kwetsbare groepen als starters, ouderen en mensen met een zorgvraag, is belangrijk. Daarbij vind ik 30 procent sociale huurwoning realistisch en ook hard nodig. Provinciaal/landelijk beleid en lokaal beleid moeten zo goed mogelijk op elkaar worden afgestemd, maar in geval van onenigheid vind ik dat het belang van de meest kwetsbare groepen écht de doorslag moet geven.’’

Bij de spreidingswet voor asielopvang is nogal wat onduidelijkheid over hoe de opvangplaatsen over provincies en gemeenten worden verdeeld en wat bij dat laatste de rol van de provincie is. Hoe kijkt u daar tegenaan?  ,,Het past de provincie als midden-bestuur goed om besluiten te nemen die gemeenten overstijgen maar geen landelijke impact hebben. Dan moeten de randvoorwaarden om dat op een goede manier te doen wel kloppen’’, meent Rebel. 

Dijksterhuis benadrukt dat het belangrijk is dat elke gemeente zijn steentje bijdraagt aan de asielopvang. ,,Bij voorkeur in kleinere woonvormen, dit bevordert ook de integratie op het moment dat mensen een status krijgen. We zullen in de uitvoering ongetwijfeld tegen problemen aanlopen, maar ik vind het belangrijker dat we snel starten van een snelle spreiding, dan dat we eindeloos wachten totdat alle mogelijke problemen op papier zijn opgelost.’’

Het Rijk regisseert steeds sterker op tal van grote beleidsthema’s, wat zegt dit over de rol en toekomst van de provincie? De rol van de provincie is volgens Rebel steeds meer van belang, omdat de provincie goed de verbinding kan maken met de lokale omgeving, maar ook met de landelijke overheid. ,,Onder meer bij de stikstofplannen van Gelderland hebben we gezien dat we heel goed in staat zijn antwoord te geven waar gemeenten of Den Haag dat minder makkelijker kunnen.’’ 

Volgens Dijksterhuis is het zo dat juist de provincie op de grote beleidsthema’s steeds meer verantwoordelijkheid krijgt. ,,En dat is goed, want dit soort vraagstukken kun je onmogelijk op gemeenteniveau volledig oplossen. De provincie staat dicht genoeg bij de uitvoeringspraktijk om te zorgen dat plannen samen met inwoners en belanghebbenden worden opgesteld en realistisch zijn.’’

Waarom moeten inwoners op 15 maart gaan stemmen? ,,De provincie is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel degelijk direct invloed op jouw omgeving. En dat wordt nog meer. Het is belangrijk om van je te laten horen’’, vindt Rebel. 

Harke Dijksterhuis: ,,We leven gelukkig in een land waarin we samen bepalen wat belangrijk is en welke kant het op moet. De thema’s die nu actueel zijn bepalen de toekomst van ons en onze kinderen. Er valt dus echt iets te kiezen. En wat mij betreft laten we daarbij ruimte voor elkaar.’’