Column Christian Hogeveen: ‘Wellicht is dat hele vasten zo gek nog niet’

Ik heb niets met carnaval. Voor mij geen fonkelend glitterjasje, ik ben geen levende discobal. Ik voel me niet lekker in een bananenpak omringt door cowboys, prinsessen en zombies. Ik vroeg ooit voor de grap aan mijn Syrische kapper of hij van plan was om carnaval te gaan vieren. Ja zegt hij vol zelfspot, ik ga verkleed als bootvluchteling. Die grap mag ik natuurlijk niet maken, hij gelukkig wel.

Carnaval is een traditie die zich wereldwijd in allerlei culturen heeft genesteld. Van oorsprong bedoeld als de laatste grote braspartij voordat de sobere veertigdagentijd begon. In het tijdperk voordat de koelkast en thuisbezorgd werd uitgevonden moest het vlees op en mochten de wijnflessen leeg. Na dit feest begon het serieuze werk, veertig dagen van vasten, onthouding en bezinning. Carnaval komt van het Latijnse Carne Vale. Wat zoiets betekent als ‘vaarwel aan het vlees’. Dit sloeg zowel op het daadwerkelijk veertig dagen geen vlees eten. Het had ook te maken met het loslaten van de aardse geneugtes, het loslaten van de menselijke zucht naar luxe en gemak.

Hoewel we in Nijkerk amper de polonaise lopen, denk ik dat er meer mensen carnaval vieren dan dat er mensen vasten. We leven in een tijd waarin alles altijd beschikbaar is. Geen grenzen, geen beperkingen. Is het niet ironisch dat we in een tijd van overvloed ineens apps nodig hebben om ons te vertellen dat we minder moeten eten. Dat er challenges zijn om 30 dagen geen alcohol te drinken. Dat mensen ook in Nijkerk zich inschrijven voor digitale detox-workshops. Omdat ze anders tot diep in de nacht nog door scrollend in bed liggen?

Maar wellicht is dat hele vasten zo gek nog niet. Niet per se vanwege de kerk en het geloof. Maar gewoon, omdat de mens soms moet afkicken van zijn eigen overvloed. 

Dus tip voor mijzelf en voor alle andere nuchtere mensen van boven de rivieren. Wellicht zijn Carnaval en de vastenperiode zo gek nog niet. Eerst een paar dagen aan de zwier, de clown zijn in een wereld die zichzelf veel te serieus neemt. En als de slingers dan opgeruimd zijn en de kater voorbij is, dan kijken we of het nog kunnen: een tijdje minder. Minder eten, minder drinken, minder schermtijd, minder ruis, minder ik. Meer dankbaarheid voor wat we hebben en dankbaarheid voor wie we om ons heen hebben. En wie weet ontdekken we dan dat het ons niet iets kost, maar juist iets oplevert. Al is het maar een betere nachtrust en een broek die weer dicht kan.