Historisch pakhuisje afgewezen als gemeentelijk monument

NIJKERK De gemeente Nijkerk gaat niet mee in het verzoek van de Bond Heemschut het historisch pakhuisje achter de Singel 2 aan te wijzen als gemeentelijk monument.

Door Wijnand Kooijmans

Aanleiding voor het verzoek waren de sloop- en nieuwbouwplannen van de eigenaar. De plannen voor het pakhuis zijn, zo geeft het college van burgemeester en wethouders aan, onderdeel van een grotere planontwikkeling op het adres Singel 2. De commissie omgevingskwaliteit is akkoord gegaan met de sloop omdat men van mening was dit niet tegen te kunnen houden vanwege de ontbrekende monumentenstatus. Later bleek dat de dubbelbestemming  ‘cultuurhistorie’  ook waarborgen biedt tegen sloop zonder vergunning.

Naar aanleiding van het verzoek van de Bond Heemschut zijn twee onafhankelijke onderzoeken uitgevoerd om te beoordelen of een monumentenstatus voor het betreffende pakhuisje gerechtvaardigd is. De eigenaar heeft medewerking verleend waardoor de onderzoeken volledig konden worden uitgevoerd. 

De uitkomsten van beide onderzoeken geven onvoldoende basis voor de monumentenstatus. De cultuurhistorische waarden van het pakhuisje zijn met name gelegen in het object als representant van de detailhandel die (ter vervanging van de aldaar ingezakte tabakshandel omdat de tabak uit Nederlands – Indië werd gehaald 0 in de negentiende eeuw aan de noordkant van de Singel opkwam. Elementen herinneren hieraan nog.

De bouwtechnische opname laat zien dat het pakhuis in slechte staat verkeert. Dit betreft niet alleen de verschillende onderdelen met cultuurhistorische waarde, maar ook de constructie van het pand. Om het pand in goede conditie te brengen, zodat gebruik weer mogelijk is, ouden veel elementen en ook constructieve onderdelen vervangen moeten worden. De bouwtechnische staat is zodanig dat bij restauratie van bestaande onderdelen in veel gevallen geen sprake kan zijn. Veel originele elementen zullen bij herstel daarom vervangen moeten worden waardoor een deel van de cultuurhistorische waarde verdwijnt.

Het algemeen belang van het boud van het pakhuisje weegt bij afweging van alle belangen niet op dit tegen de zeer hoge kosten van herstel. Buiten een subsidie van maximaal vijfduizend euro zouden die kosten volledig voor rekening van de eigenaar komen. De eigenaar kan ook niet verantwoordelijk worden gehouden voor gebrek aan onderhoud. Hij zou alleen kunnen worden aangesproken op de bouwtechnische staat wanneer het pand veiligheidsrisico’s oplevert voor de openbare ruimte. Dat is echter niet het geval.