Vrouwelijke volksvertegenwoordigers in de Nijkerkse politiek

NIJKERK Het algemeen kiesrecht werd in Nederland in het jaar 1917 ingevoerd voor mannen. Vrouwen kregen in 1919 actief kiesrecht, maar mochten drie jaar later pas voor het eerst stemmen. In 1921 kwam in Amersfoort al het eerste vrouwelijke raadslid. In Nijkerk duurde dat tot 11 maart 1958. 

door Maranke Pater

Op deze datum werd mevrouw J. Hogeboom-Slagman van de PVDA door de Nijkerkse gemeenteraad geïnstalleerd. Ze werd naar binnen geleid door het jongste raadslid. Burgemeester Hoekstra gaf de volgende speech:

‘Mevrouw. Na het afleggen van de beloften is een laatste belemmering om U als lid van de Raad der gemeente Nijkerk toe te laten weggenomen. Nu U als zodanig zitting neemt en daarmee als eerste vrouw in het bestuur der gemeente Nijkerk optreedt, doorbreekt U een Nijkerkse traditie van alleen mannen in het hoogste bestuurscollege van de gemeente. Met deze constatering zou ik kunnen volstaan. Maar ik gevoel toch behoefte U allereerst van harte geluk te wensen met Uw benoeming. Ik kan mij voorstellen, dat werk en omgeving U enige ogenblikken hebben doen aarzelen de opengevallen plaats van het door ons allen hooggeachte lid, de heer Kuis, in te nemen. Ik roep U gaarne een van harte gemeend welkom toe namens de gehele Raad. We zullen ons er aan gewennen, dat voortaan ook de mening van een vrouw deel zal hebben aan de vorming en totstandkoming der besluiten, die hier plegen genomen te worden.’

‘Ondanks een streng reglement van orde, waaraan alle leden zich gaarne onderwerpen, zal U spoedig blijken, dat toepassing daarvan nimmer behoeft te worden gevraagd. Wij plegen plegen hier bijeen te zijn als een officiële, zij het vriendschappelijke en welwillende welwillende vergadering, Waarin elk lid volkomen de vrijheid heeft zijn mening te berde te brengen en tot dusverre heeft elke spreker een aandachtig gehoor. Want ook voor de vergaderingen van de raad geldt, dat een goed luisteraar veelal zijn voordeel kan doen met de mening van zijn medeleden. Ik spreek gaarne de wens uit, mevrouw Hogeboom, dat U zich spoedig thuis zult gevoelen in ons midden. Het gemeentebelang vraagt veel in de tegenwoordige tijd. Uw functies in Uw politieke organisatie hebben U reeds kennis doen maken met tal van problemen en ik heb het volste vertrouwen, dat U zich in korte tijd zult kunnen inwerken.’ 

(De tekst gaat verder onder de foto)

Fotolijst van alle raadsleden die in het Koetshuys in Nijkerk hangt met daarop het eerste vrouwelijke raadslid. - Gemeene Nijkerk

Hoekstra memoreerde vervolgens dat het in 1959 veertig jaar geleden zou zijn dat het algemeen vrouwenkiesrecht werd ingevoerd: ,,De ontwikkeling van het staatkundig leven is daarna in snel tempo voortgeschreden. Wie zal nog willen ontkennen, dat het vrouwenkiesrecht zowel actief als passief niet een eis der democratie als zodanig moet worden genoemd. Het belangrijke aandeel, dat de vrouw in de ontwikkeling van ons maatschappelijk en staatkundig leven heeft gehad, behoeft geen erkenning meer. Dat thans ook onze goede stad Nijkerk een vrouw als raadslid mag bezitten, stemt tot grote verheuging. Aan U mevrouw Hogeboom de taak, Uw mede-arbeid in het belang der gemeente en haar inwoners in daden om te zetten. Ik heet U gaarne welkom hier en verklaar U hiermede geïnstalleerd als lid van de Raad der gemeente Nijkerk.”

Mevrouw Hogeboom dankte de voorzitter voor de hartelijke woorden en zei zich ‘ervan bewust te zijn geen gemakkelijke taak te hebben aanvaard. Zij zal echter in het belang van de plaatselijke gemeenschap haar beste krachten aan deze taak geven.’ 

(De tekst gaat verder onder de foto)

Burgemeester Tinet de Jonge-Ruitenbeek. Foto: Mathilde Dusol 

BURGEMEESTER

Jonkvrouw C.E. van der Hoog- de Brauw was de eerste vrouwelijke wethouder van de Gemeente Nijkerk aan het einde van de jaren zestig. Tinet de Jonge-Ruitenbeek is op 12 december 2024 geïnstalleerd als de eerste vrouwelijke burgemeester van de gemeente Nijkerk. 

Dit artikel kwam mede tot stand dankzij de Gemeente Nijkerk en Stichting Oud Nijkerk.