Arjen en Wouter Gerritsma gingen naar Oeganda: ‘Een ervaring om nooit te vergeten’

NIJKERK Als jonge man emigreerde hij naar Zuid-Afrika en later keerde hij als toerist terug naar het continent dat hem altijd was blijven trekken. Eerst de wens van jaren; met zijn vrouw Dinie naar Zuid-Afrika, Namibië, Botswana, Zimbabwe en Zambia. Maar deze laatste reis, samen met zijn zoon Wouter, kreeg een extra betekenis voor Arjen Gerritsma. 

door Maranke Pater

De liefde voor de landbouw ontstond al vroeg. Tijdens vakanties in Friesland was Arjen vaak te vinden op de boerderij naast zijn grootouders. Toen zijn vader na jaren studeren in Amsterdam terugkeerde naar zijn geboorteplaats Drachten, kocht hij een klein boerderijtje met een halve hectare grond en één koe. Voor de jonge Arjen was dat het begin van een droom. „Ik wilde boer worden en mijn vader nam dat heel serieus, ook al was ik nog maar twaalf jaar.” Langzaam maar zeker groeide het bedrijf. Er werd af en toe een stukje land bijgekocht of gehuurd en ook de veestapel breidde zich uit. Ondertussen volgde Arjen landbouwonderwijs, zodat hij zijn studie goed kon combineren met het werk op de boerderij.

Een krokodil in Oeganda - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

In die periode kwam ook de liefde in zijn leven. Hij kreeg verkering met Dinie, met wie hij inmiddels al vele jaren getrouwd is. Trouwen zat er voorlopig niet in en dat kon nog wel even duren. De opbouw van de boerderij vergde veel tijd en geld. Daarom besloten ze een ingrijpende stap te zetten. Emigreren naar Zuid-Afrika omdat je daar met hard werken veel sneller iets op zou kunnen  bouwen. „We konden voor honderd euro per persoon emigreren, omdat de overheid dat subsidieerde. Samen met onze oudste zoon Gerrit, die toen anderhalf jaar oud was, vertrokken we naar Kaapstad. Binnen enkele weken werkte ik in een veevoederfabriek en daarna werd ik bedrijfsleider op een heel grote boerderij. Het was een drukke maar mooie tijd.”

In een dorp - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

VERKOPEN

Toch duurde hun Afrikaanse avontuur maar kort. Arjens vader had beloofd de boerderij in Nederland niet verder uit te breiden tijdens hun afwezigheid. Maar juist toen zij vertrokken waren, kwam het land van de buurman te koop. „Hij ging juist nóg harder door. Dat hadden we niet afgesproken. Op de foto’s die we uit Nederland kregen, zagen we zijn gezondheid achteruitgaan. We besloten daarom na een half jaar terug te keren om hem te helpen.” Terug in Nederland werkte Arjen overdag bij verschillende werkgevers en ’s nachts op de boerderij. „Dat hebben we enkele jaren volgehouden. Financieel ging het steeds beter en uiteindelijk kon ik bijna volledig op de boerderij werken.” Maar toen ging het helemaal mis. Zijn vader overleed plotseling. „Hij was econoom en zonder zijn inkomen konden we de opbouw van de boerderij niet voortzetten. We moesten het bedrijf verkopen. Niemand wilde het aanvankelijk overnemen. De hypotheekrente was 12.8%. Uiteindelijk werd het verkocht voor de waarde van de hypotheek. Zo stonden we met lege handen en moest ik opnieuw op zoek naar werk.”

Kajakken in een boomstam - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

Ik was wat onzeker over mijn fysieke mogelijkheden

 In de jaren daarna werkte Arjen bij verschillende agrarische bedrijven en startte later een eigen bureau voor PR en communicatie. Toch bleef Afrika trekken. „Toen we in Zuid-Afrika woonden, heb ik eigenlijk weinig van het land en de natuur gezien. Bovendien heb ik een grote passie voor fotografie. Daarom wilde ik altijd nog eens terug.” In 2022 werd een grote wens vervuld. Arjen en Dinie maakten samen een groepsreis door Afrika. Toch bleef er nog een wens over: de grote Afrikaanse dieren opnieuw in het wild zien. Na zijn openhartoperatie leek die droom verder weg dan ooit. „Ik dacht dat het er misschien niet meer van zou komen. Maar na een moeilijke periode knapte ik gelukkig goed op. Dinie zei: ‘Dan moet je het nu doen.’” 

Zijn vrouw had zelf al veel wild gezien en hoefde niet per se mee. Hun jongste zoon Wouter kon het met zijn werk regelen en ging graag mee. Samen vertrokken ze voor elf dagen naar Oeganda. „Ik vond het prettig dat hij meeging. Ik was toch wat onzeker over mijn fysieke mogelijkheden. Mocht het zwaar worden, dan wist ik dat ik op hem kon rekenen.”

Voor Arjen Gerritsma voelde Oeganda als veel meer dan zomaar een vakantiebestemming. Afrika heeft al decennialang een bijzondere plek in zijn leven. Na een openhartoperatie wist Arjen niet of hij ooit nog zo’n avontuur zou kunnen maken. ,,Juist daarom werden de elf dagen in Oeganda een ervaring om nooit te vergeten.” 

Kort nadat de reis was geboekt, kreeg Dinie een telefoontje van haar zus. Zij ging twee weken naar India voor haar betrokkenheid bij een kindertehuis en vroeg of Dinie meeging. „Een week nadat ik uit Oeganda terugkwam, vertrok Dinie naar India. Ook zij heeft enorm genoten. We zijn helemaal geen wereldreizigers, dus het voelt bijzonder dat we dit op onzeleeftijd nog mogen en kunnen meemaken.”

Arjen fotografeert graag de natuur - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

Arjen zijn reis kwam mede tot stand dankzij een bijzondere ontmoeting. Tijdens een foto-opdracht op het Corlaer College maakte hij foto’s van Friso Doornhof met een groep leerlingen, die met Expeditie Corlaer naar Oeganda reist. „Ik zei tegen hem dat het me prachtig leek om ooit naar Oeganda te gaan. Hij antwoordde: ‘Als je gaat, neem dan contact met me op.’ Ik heb misschien een paar heel mooie tips voor je.”

Via Doornhof kwam Arjen in contact met een lokale gids, die uiteindelijk de hele reis organiseerde. „Ze stelde een compleet programma samen, helemaal afgestemd op onze wensen. Samen met haar en een chauffeur reisden we elf dagen door het land. Luxer kun je het bijna niet bedenken .” Samen met Wouter legde Arjen in Oeganda ongeveer 1300 kilometer af.

SAFARI De reis voerde langs indrukwekkende natuurgebieden, waar ze safari’s maakten per jeep en zelfs per boot. „Onze gids deed het fantastisch. Ze was zelf als jong meisje wees geworden en ondersteunde inmiddels verschillende weeskinderen financieel. Dat maakte indruk.” Via de familie Doornhof bezochten Arjen en Wouter ook het weeshuis Window of Life Children’s Village. „We maakten kennis met de leiding en de kinderen. We hebben een kleine financiële bijdrage gegeven, waar ze erg blij mee waren.” Tijdens de reis zagen vader en zoon een indrukwekkende hoeveelheid dieren: luipaarden, kraanvogels – de nationale vogel van Oeganda – en talloze andere soorten. Maar ook het landschap maakte diepe indruk. „We bezochten Lake Bunyonyi, een prachtig meer met 29 vrijwel allemaal bewoonde eilanden. Daar zagen we kano’s die waren gemaakt van uitgeholde boomstammen.”Ook bezochten ze warmwaterbronnen waar water van zo’n 75 graden uit de grond opwelt. „Volgens de lokale bevolking hebben die bronnen een geneeskrachtige werking vanwege de mineralen die erin zitten.”

In het kindertehuis - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

TREKPLEISTER

De nationale parken behoren tot de grootste trekpleisters van het land. Vooral Murchison Falls National Park maakte indruk. „Dat park is ongeveer zo groot als heel Rwanda. Het zijn geen veredelde dierentuinen, maar de oorspronkelijke leefgebieden van de dieren. Tijdens safari’s reden we in een Land Rover met een open dak, zodat je overal goed zicht had.”

In Oeganda zagen we zelfs een koereiger die ook in polder Arkemheen te zien is

Voor Arjen als fotograaf was het een paradijs. „Ik heb heel veel verschillende soorten vogels kunnen fotograferen. Eén daarvan was een koereiger, een vogel die je soms ook in de Arkemheenpolder kunt zien.” Onderweg zagen ze hoe mensen op traditionele wijze stenen maakten voor hun huizen. „Ze haalden steen uit de grond, stapelden die op en stookten er vuur onder om de stenen te bakken. Dat was bijzonder om te zien.” Wat hem misschien nog wel het meest raakte, was het eenvoudige leven van veel Oegandezen. „Soms leven mensen daar in grote armoede. Als westerling is dat bijna niet voor te stellen. Het laat je opnieuw beseffen hoe bevoorrecht we zijn dat we in Nederland mogen wonen.”

De gids - Arjen Gerritsma/Graphic Sound

We hebben nauwelijks regen gehad

Wat Arjen vooral opviel, was hoe groen Oeganda is. „De reistijd maakt eigenlijk weinig uit. Wij waren er vlak voor het regenseizoen, begin maart. Dan kun je pech hebben met het weer, maar wij hebben nauwelijks regen gehad.” Toch was er één aspect van de reis dat boven alles uitstak. „Het was fantastisch om dit samen met Wouter te beleven. Je bent voortdurend met elkaar onderweg, deelt alle indrukken en beleeft alles samen. Dat was misschien wel het mooiste van de hele reis. Ik kijk met grote dankbaarheid terug op een reis waarvan ik niet had durven dromen dat ik die ooit nog zou maken.”