Nordengoed in ere hersteld

NIJKERK Jan en Margriet Bolks wandelden al jaren langs Nordengoed, een stukje Nijkerk waar de tijd stil bleef staan. Het ensemble van de gebouwen is een rijksmonument. Tot Margriet de stoute schoenen aantrok en informeerde of de boerderij te koop stond. Wat volgde was een aankoop en een jarenlange verbouwing met oog voor authenticiteit. Op zaterdag 9 mei willen ze hun harde werk met Nijkerk delen tijdens een open dag.Nordengoed is gelegen aan de Slichtenhorsterweg 41 en kijkt uit op Nijkerkerveen. Margriet: ,,Ik trok de stoute schoenen aan en vroeg of het pand te koop stond. We hadden echt geluk: de eigenaar wilde wel van de boerderij af. Ik had altijd al de wens om een Bed and Breakfast te beginnen.” 

door Maranke Pater

Nordengoed is een rijksmonument, dit komt door het ensemble van de gebouwen: zoals het bakhuisje, de varkensschuur, het washok, de hooiberg en de boerderij staan, zo waren de panden op de grond van een boerderij er vroeger ook gesitueerd. Toen Margriet en Jan het aankochten, moesten ze een van de oorspronkelijke hooibergen weer terug bouwen. Margriet: ,,De balken lagen nog in de schuur. Alle panden waren compleet verwaarloosd, evenals de grond eromheen.” Jan: ,,Toen we het kochten in 2019 was er zelfs nog geen waterleiding en de varkensschuur stond op instorten. We konden geen subsidie meer krijgen voor rijksmonumenten, die regeling hield net op. We hebben zelf dus hele grote investeringen gedaan.” De verbouwing en renovatie deden ze naast hun baan. Jan is softwareontwikkelaar en heeft een eigen bedrijf en Margriet heeft personeelswerk gedaan. Nu werkt ze naast het verzorgen van de B&B als vrijwilliger bij Dorcas.

Het echtpaar Bolks heeft de geschiedenis van Nordengoed tot in de puntjes uitgezocht en hier een documentaire van laten maken door Olaf Koelewijn. De voormalige pachter was de familie Davelaar. ,,We kwamen er mede namens Peter Bijvank achter dat in de vijftiende eeuw er schildschattingen zijn betaald door ene Bye van (n) Orden de buurman van Gerrit Hammeken. Dit is een belasting op onroerend goed die aan de Hertog van Gelre, die toen de baas was over dit gebied, betaald moesten worden. Waarschijnlijk hebben zij alleen in het voorhuis van de boerderij gewoond. De rest van de ruimte was voor de dieren.” Bij de renovatie van Nordengoed zijn er opgravingen gedaan en er zijn door een bevriende amateur archeoloog hele oude munten gevonden. Ook zijn er gespen uit de achttiende eeuw, vingerhoedjes en pijpenkopjes ontdekt. Deze vondsten worden allemaal tentoongesteld tijdens de open dag.

(Lees verder onder de foto)

Het ensemble van gebouwen is als rijksmonument betiteld - Privé foto

De verbouwing leverde een papieren rompslomp op en er moesten veel vergunningen aangevraagd worden. Jan: ,,Omdat het rijksmonumenten zijn kregen we ook te maken met Provincie Gelderland, die wilde ook overal bij meekijken.” Er is een uitvoerig natuur- en milieuonderzoek geweest. Margriet: ,,Het was heel frustrerend, wij moesten anderhalf jaar wachten met de verbouwing omdat er vleermuizen zaten en je andere plekken zag waar men direct verder kon. Een natuurspecialist heeft ook twee keer een dag in het zonnetje gezeten om mussen te tellen.” Het terrein lag anderhalf jaar braak en toen begon het stel met de verbouwing van de varkensschuur tot Bed and Breakfast. Ook in het bakhuisje is een kamer gerealiseerd voor gasten waardoor er nu in totaal drie kamers te huur zijn. Er zijn zoveel mogelijk originele materialen hergebruikt. De ramen van de boerderij waren vroeger de mestgaten waar de mest uit werd gereden. De slietensol en de halve raampjes zijn in originele staat teruggebracht, evenals oude boerderijdeuren en tegels. Bij het bakhuisje is nog te zien waar de oorspronkelijke bewoners de messen slepen. Jan: ,,Alle balken zijn uit de panden gehaald en genummerd en later weer teruggeplaatst. We hebben zelfs een stuk ketting in stijl teruggebracht en we hebben de drinkbakken van de varkens nog. Je kunt ook zien waar de kalfjes stonden.”

De zijkant van de boerderij. De lage ramen waren vroeger gaten waarde mest van de koeien door naar buiten gekruid werd. - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

KERK

De dakpannen op de boerderij bestonden deels uit oud-Hollandse pannen, en deels uit kruispannen. Deze laatste kwamen van de rooms-katholieke kerk in Nijkerk. Omdat Jan en Margriet de wens hadden om het pand in authentieke staat terug te brengen wilden ze een volledig rieten dak, maar dit werd niet toegestaan. Jan: ,,Vervolgens hebben we half riet gedaan en de dakpannen van de rooms-katholieke kerk weggedaan en aangevuld met oud-Hollandse pannen.” Al het schilderwerk moest met speciale monumentale verf gedaan worden. Margriet: ,,We bleven lekker bezig, we konden wel boos worden over de situatie, maar dat hielp niets. We hebben dit gedaan voor de plek.” Gedurende de verbouwing van de boerderij was de Bed and Breakfast al wel open. Margriet: ,,Ik reed vanaf de Rembrandtlaan waar we woonden heen en weer met beddengoed en broodjes.” Ik geniet nu van de B&B en de gasten en wil voornamelijk Nijkerk promoten onder de gasten.”

(Lees verder onder de foto)

Zicht op de keuken en eetkamer. - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

Het hele terrein inclusief de boerderij is dertig centimeter opgehoogd. Dit omdat er nog steeds sprake is van wateroverlast. Over het erf van Nordengoed stroomt de Breede Beek en bij hevige regenval en overstromingen stond het erf blank, waardoor er ook vocht in de muren ging zitten. Jan: ,,We hebben een pomp neergezet op het erf zodat we in de zomer het terrein kunnen besproeien, want het kan hier ook heel droog zijn. We zijn afgesloten van het gas en kunnen met gerust hart zeggen dat we één van de meest energiepositieve monumenten in de gemeente Nijkerk zijn. We hebben zonnepanelen, een warmtepomp en eigen waterbron en een accupack en laadpaal voor onze gasten. We zijn echt self-supporting.”

(Lees verder onder de foto)

Uitzicht op Nijkerkerveen. - Maranke Pater/De Stad Nijkerk

We hopen dat de gemeente zich bedenkt

Een extra reden voor de open dag op zaterdag 9 mei is dat ze aandacht willen vragen voor de natuur rondom de boerderij. Jan: ,,We hebben 5,5 jaar hier verbouwd en er zijn plannen voor een rondweg die mogelijk ook over ons terrein heen loopt. De toenmalige verantwoordelijke wethouder is hier meerdere keren geweest, maar we moesten uit de krant lezen dat de rondweg over ons terrein zou lopen. Ik denk dat er genoeg opties zijn om de weg anders neer te leggen.” Margriet: ,,Het moet ook niet zo zijn dat ons angstscenario waar wordt en dat we straks een boerderij hebben middenin een woonwijk, daarvoor hebben we het niet gekocht. We hopen echt dat de gemeente zich bedenkt en Nordengoed aan de Slichtenhorsterweg laat liggen.”

Ondanks alle tegenslag heeft het echtpaar de panden grondig gerenoveerd en er echt een thuis van weten te maken voor henzelf en hun uit huis wonende dochters. In de voorkamer van de boerderij is er af en toe een koffiemoment voor de ouderen uit de buurt na de kerkgang. De open dag op 9 mei wordt van 11:00 uur tot 16:00 uur gehouden. Zowel het erf als ook de B&B is dan te bezichtigen. Verder wordt er een inkijkje in de boerderij gegeven. De toegang is gratis en inschrijven is niet nodig. Verzoek aan Nijkerkers is om zo veel mogelijk op de fiets te komen. Zie ook: nordengoed.com.