Keti Koti in Nijkerk: ‘Het slavernijverleden is onderdeel van onze gedeelde geschiedenis’

16 juni 2026 om 09:09 Maatschappelijk

NIJKERK Voor het eerst wordt er dit jaar in Nijkerk de afschaffing van de slavernij herdacht en gevierd. Als het aan Melly Soiso, gast-coördinator van de Suriname-expositie in Museum Nijkerk, ligt, krijgt de herdenking jaarlijks een (educatief) vervolg. Soiso: ,,Slavernij ligt gevoelig in de samenleving. Het is onmenselijk, net als de Holocaust, en mag nooit weer gebeuren. Het is belangrijk dat de Nederlandse geschiedenis verteld wordt.”

door Belinda van der Horst

In aansluiting op de expositie ‘Nijkerk-Suriname, mijn geschiedenis, jouw geschiedenis’ in Museum Nijkerk, wordt er voor de eerste keer Keti Koti (wat verbroken ketenen betekent in het Sranantongo) in Nijkerk georganiseerd.  Met Keti Koti wordt de afschaffing van de slavernij in Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen herdacht en gevierd. ,,Surinamers houden van eten, gezelligheid, kleding en muziek erbij”, zegt Melly Soiso. Persoonlijk spreekt de uit Suriname afkomstige Soiso liever niet van een viering. ,,Je vrijheid is afgepakt en weer teruggegeven. Vrijheid had niet afgepakt mogen worden. Voor mij gaat Keti Koti niet alleen over het verleden, maar ook over de vraag hoe dat verleden doorwerkt in het heden. Het gaat over geschiedenis, identiteit, menswaardigheid, verbinding en het gesprek dat we daarover moeten voeren.” De slavernij werd op 1 juli 1863 afgeschaft, maar in de praktijk moesten tot slaaf gemaakten in de koloniën nog tien jaar onder staatstoezicht doorwerken.

FILM 

Bij de activiteiten die in aansluiting op de Suriname-expositie worden georganiseerd, is onder meer ook de Bibliotheek Nijkerk betrokken. ,,Verleden jaar was het te kort dag om Keti Koti voor te bereiden, uit te voeren en de historie ervan te kennen”, vertelt Annie Lausberg-Pater, programmamaker bij de Bibliotheek Nijkerk. Voor de herdenking van Keti Koti is gekozen voor een filmvertoning. De indrukwekkende film ‘The Birth of a Nation’, vertelt het verhaal van verzet en strijd tegen slavernij. ,,Woorden kunnen raken. Met woorden kun je tot elkaar komen, maar een beeld zegt meer dan duizend woorden. De film geeft stof tot nadenken, zeker in deze huidige tijd waar slavernij in andere vormen plaatsvindt”, zegt Lausberg-Pater.  De filmvertoning vindt plaats op dinsdag 30 juni in de bibliotheek, aanvang 19.00 uur. Na afloop wordt er gelegenheid geboden om hierover na te praten met Melly Soiso, Annie Lausberg-Pater en Edith de Jong, directeur/conservator van Museum Nijkerk.

HERDENKING

Op woensdag 1 juli vindt er om 16.00 uur in de bibliotheek een opening en herdenking plaats met bijdragen van de Surinaamse gemeenschap, persoonlijke verhalen, muziek, rituelen, een moment van stilte en optredens van de koren El Elyon en The Revivals onder leiding van dirigent Paul Hessen. Aansluitend gaan de aanwezigen zich naar Museum Nijkerk. Daar vindt van 17.40 uur tot 18.00 uur een korte introductie plaatst op de Suriname-expositie. Van 18.00 uur tot 19.30 uur zijn er Surinaamse hapjes, livemuziek, zang, dans en ontmoeting. 

VERVOLG

Als het aan Soiso ligt, krijgt de herdenking jaarlijks een (educatief) vervolg in Nijkerk. ,,Het beeld wat men van zwarte mensen heeft is negatief. Het vooroordeel moet weggenomen worden. Dat kan door educatie en kennis. In Suriname leven mensen van verschillende bevolkingsgroepen naast elkaar. Zij vieren zelfs elkaars feestdagen samen.” Het doel van een jaarlijkse bijeenkomst is naar haar idee niet alleen om historische kennis te delen, maar ook om ruimte te creëren voor ontmoeting, gesprek en reflectie: ,,Juist door naar elkaars verhalen te luisteren kunnen mensen elkaar beter begrijpen. Ik hoop ook dat de herdenking niet gezien wordt als evenement voor een specifieke groep mensen , maar als moment waarop iedereen welkom is om te luisteren, te leren, te herdenken en met elkaar in gesprek te gaan. Het slavernijverleden is niet alleen een Surinaams verhaal, het is onderdeel van onze gedeelde geschiedenis.” 

VERWEVENHEID

Voor zover bekend is er geen Surinaamse gemeenschap in Nijkerk. Deze zijn vooral geconcentreerd in grote steden. ,,Desondanks hebben zich al veel belangstellenden aangemeld voor de herdenking. Mensen die een link met Suriname hebben, interesse in de lokale geschiedenis hebben en mensen van Museum Nijkerk”, aldus Lausberg-Pater. Soiso: ,,Wij nodigen iedereen uit om na te denken over de verwevenheid van de geschiedenis van Nijkerk, Nederland en Suriname.” Op woensdag 25 november worden de Suriname-expositie en activiteiten afgesloten in de bibliotheek. Deze datum is bewust gekozen, Suriname werd op 25 november 1975 onafhankelijk. Soiso: ,,De tentoonstelling laat zien dat de geschiedenis van Suriname niet losstaat van de geschiedenis van Nederland en ook niet van de geschiedenis van Nijkerk. Juist die verbinding is belangrijk om zichtbaar te maken.”

De activiteiten op 30 juni en 1 juli zijn vrij toegankelijk, maar aanmelden is wel gewenst. Dat kan via de website van de Bibliotheek Nijkerk.