Dit onderzoek wordt, onder de naam SCAN, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. ,,Het gaat om een landelijke studie, globaal in het gebied tussen Haarlem en Nijmegen, en we zijn nu in Barneveld beland'', zegt woordvoerder Marcel Hoenderdos van EBN. In een redelijk rechte lijn die vanuit de gemeente Putten ten oosten van Voorthuizen, via Zeumeren, Harselaar-Driehoek en ten oosten van de Barneveldse wijk Norschoten richting de gemeente Ede loopt, wordt om de ongeveer veertig meter een gat geboord. ,,Het zijn locaties in het buitengebied, zo veel mogelijk op afstand van de bebouwde omgeving'', zegt Hoenderdos. Grondeigenaren zijn vooraf op de hoogte gebracht, de plekken zijn met piketpaaltjes aangegeven. Bij het vaststellen van die locaties is volgens EBN rekening gehouden met de natuur, veiligheid, waterwingebieden, bebouwing en kabels en leidingen onder de grond.

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke en spraakmakende verhalen uit de regio.

EXPLOSIES Per boorgat wordt door middel van trillingen die vrijkomen na een explosie, de diepere onderlaag in beeld gebracht. ,,Dat doen we met seismische apparatuur, waarmee geluidsgolven worden opgevangen'', legt Hoenderdos uit. ,,Zo kunnen we de structuur van de ondergrond en de dikte van aardlagen in kaart brengen, zonder diep te hoeven boren.'' De trillingen die de explosies veroorzaken, evenals doffe ploffen, zijn op te merken, als je in de buurt van de onderzoekslocatie bent. ,,Maar het zijn redelijk lichte en kortstondige trillingen, vergelijk het met een vrachtwagen die voorbij rijdt.'' Er wordt alleen overdag geboord, per plek duurt het onderzoek niet langer dan een kwartier, op zondag wordt er niet geboord.

DUURZAAM ALTERNATIEF Met het aardwarmte-onderzoek hoopt de Rijksoverheid voor heel Nederland straks een beter beeld te hebben van de mogelijkheden voor van nature aanwezige aardwarmte per gebied, zegt Hoenderdos. ,,Decennia geleden is de ondergrond van een deel van het land al in kaart gebracht, maar toen men in Noord-Nederland stuitte op de aardgasbel in Slochteren, vond men verder onderzoek naar aardwarmte elders in het land niet meer nodig. Nu we op termijn van fossiele brandstoffen over willen stappen op duurzame energiebronnen, wordt dit onderzoek tóch weer relevant.''

Aardwarmte is een natuurlijke energiebron en daarom een duurzaam alternatief voor aardgas. Het kan onderdeel uitmaken van de nieuwe energiemix, naast duurzame energie uit zon en wind. Óf deze vorm van duurzame energie voor de gemeenten in de regio een serieuze optie is, moet uit het nu lopende onderzoek blijken. ,,Het verschil met aardgas is namelijk dat je aardwarmte lokaal moet winnen om er maximaal profijt van te kunnen hebben. Bij transport verlies je warmte, terwijl aardgas gemakkelijk honderden kilometers getransporteerd kan worden zonder aan waarde te verliezen.''

DIEP Voor aardwarmte, ook wel geothermie genoemd, moet behoorlijk diep gegraven worden, minimaal één kilometer diep, vaak zelfs twee tot drie kilometer diep. ,,De resultaten van aardwarmte verschillen per locatie, vanwege de verschillen in ondergrond en de aardlagen.'' Algemeen is wel bekend: hoe dieper je boort, hoe meer warmte je vindt. ,,Water dat zich in de aardkorst op twee kilometer diepte bevindt, kan bijvoorbeeld 60 graden warm zijn. Boor je dan nog een kilometer verder, dan is de kans groot dat je op water stuit dat 90 graden warm is.''

Het onderzoek in Barneveld moet voor de kerstdagen zijn afgerond. Hoenderdos: ,,Alle resultaten worden de komende tijd geïnterpreteerd, zodat we over enkele maanden met de resultaten naar buiten kunnen komen. Die gegevens zijn vervolgens beschikbaar voor overheden, voor organisaties die werken met aardwarmte en voor particulieren.'' Op basis van de aardwarmtegegevens kunnen initiatiefnemers beoordelen hoe kansrijk projecten op dit vlak zijn en waar winning van aardwarmte mogelijk is. Volgens de gemeente Barneveld is dit onderzoek daarmee de eerste stap in de zoektocht naar de mogelijke aanwezigheid van aardwarmte in de omgeving.

Door Wouter van Dijk