De motorzaak van Deroue aan de Schoolstraat in Nijkerkerveen is al 37 jaar een walhalla voor vuurwerkliefhebbers, als het nieuwe jaar nadert. De Nijkerkervener is trots op zijn jaarlijkse vuurwerkhandel. ,,Toen ik hier 37 jaar geleden begon met mijn zaak, zat er al een vergunning voor vuurwerkverkoop op het pand. Ik ben toen ook vuurwerk gaan verkopen, want ik vond het al van jongs af aan schitterend. Motoren en vuurwerk zijn echt twee passies van me.''

‘Appie Deroue’ is een begrip onder vuurwerkliefhebbers in Nijkerkerveen en omgeving. Hij gaat zelf dan ook prat op de kwaliteit van zijn waren. ,,Ik ben het oudste vuurwerkverkooppunt van Nijkerk. Mensen weten altijd weer de weg naar mijn zaak te vinden, omdat ze weten dat wij het grootste assortiment hebben en alleen maar goed en veilig vuurwerk verkopen.''

Artikel gaat verder onder de foto.

Het woord is gevallen: veiligheid. Wie met Deroue over vuurwerk praat, hoort iedere paar zinnen dit woord voorbij komen. Dat moet ook wel, want het verkopen van vuurwerk mag niet zomaar. ,,Maar dat was 37 jaar geleden ook al zo. Ik heb altijd te maken gehad met controles van de brandweer en regels vanuit de overheid. En op verkoopdagen zien we er streng op toe dat niemand binnenkomt met een brandende sigaret of iets dergelijks. Ik heb ook nooit gezeur gehad over de veiligheid hier. Dat is gewoon heel belangrijk.''

Bovendien is Deroue ook erg betrokken bij de veiligheid van zijn klanten. Er loopt geen kind de zaak uit met vuurwerk dat niet bij zijn of haar leeftijd past. ,,Er is in al die jaren nog nooit een klant van mij gewond geraakt door vuurwerk en daar ben ik trots op. Klanten krijgen altijd advies van ons. Kinderen krijgen bovendien allemaal een gratis vuurwerkbril en een extra lang aansteeklont van me. Voor de kleintjes geef ik dan een doosje knalerwten mee. Die benadering zorgt er ook voor dat mensen jaarlijks terug blijven komen.''

'Vuurwerkdiscussie speelt niet in Nijkerk'
Landelijk wordt de afgelopen jaren steeds vaker de discussie gevoerd over een algeheel vuurwerkverbod. Tot nu toe zijn er rond de honderd gemeenten waar één of meer vuurwerkvrije zones zijn aangewezen. Vaak zijn dit plekken rond bijvoorbeeld verzorgingshuizen. In de gemeente Nijkerk zijn geen vuurwerkvrije zones. ,,De discussie over verbieden van consumentenvuurwerk of vuurwerkvrije zones staat in Nijkerk niet op de politieke agenda. De overlast in de gemeente Nijkerk is niet zodanig dat het een issue is'', aldus een woordvoerder van de gemeente Nijkerk.
Voor Deroue begint de vuurwerkperiode al in de nazomer. ,,In september bezoek ik shows om te kijken wat er dit jaar te krijgen is. Ik wil kwaliteit blijven bieden. Daar sta ik voor. En dan beginnen we halverwege december met het inrichten van de winkel. Mensen verkijken zich misschien op de hoeveelheid werk die wij erin stoppen. Maar we zijn vanaf half december vier weken druk met het inrichten en daarna weer opruimen van onze vuurwerkhandel.'' 

Naast de legale handel, zoals het vuurwerk van Ap Deroue, is er nog altijd sprake van illegale vuurwerkhandel. Meestal gaat het afsteken van dat vuurwerk goed, maar als het misgaat, gaat het ook goed mis. Nijkerker Graddus de Haan kan daar sinds 22 december 2008 helaas over meepraten. Hij kijkt terug op deze, voor hem dramatische dag. ,,Ik had een ‘Italiaans ui’ gekocht van iemand. De eerste keer dat ik zo'n ui afstak, ging dat hard en dat vond ik mooi. Daarom had ik er eentje gekocht. Toen ik hem binnenkreeg, wilde ik hem afsteken op een weiland naast mijn ouderlijk huis aan de Slichtenhorsterweg. Er zat een lang lont aan en dat rolde ik uit. Toen ik hem aanstak, ontplofte hij voordat ik het doorhad. Ik zag meteen dat mijn hand weg was. De eerste paar minuten was ik in shock, ik voelde helemaal niks. Ik liep rustig het weiland uit en de mensen die er bij waren schrokken en belden meteen de ambulance. Na vijf minuten ging het onnoemelijk veel pijn doen. Het wachten op de ambulance leek een eeuw te duren.''

Al heel snel realiseerde De Haan zich dat zijn leven voorgoed anders zou zijn. ,,In de ambulance kwam dat besef al. Mijn familie heeft een transportbedrijf en ik reed op de vrachtwagen. Daar had ik altijd van gedroomd. Dat beeld zag ik direct vervliegen. Je denkt dat alles voorbij is.''

Nadat De Haan in het ziekenhuis was geholpen, kreeg hij direct van de arts een boekje over protheses in zijn hand gedrukt. ,,Toen ging bij mij gelijk de knop om. Mijn doel: terug op de vrachtwagen.''

Artikel gaat verder onder de foto (van Graddus De Haan).

Nu, elf jaar na dato, is De Haan samen met zijn broers trotse eigenaar van het familie-transportbedrijf. Hij kan op de vrachtwagen rijden en heeft leren leven met één goed functionerende hand. ,,Natuurlijk heb ik dagelijks last van het ongeluk. Ik kan op mijn werk alles doen. Ik kan machines bedienen en ook op de vrachtwagen rijden. Dat allemaal dankzij mijn elektrische prothesehand. Maar met kleine praktische dingen heb ik er altijd last van. Een schilderijtje thuis ophangen, zorgt altijd voor frustratie. Dat kost veel moeite. Maar ik denk altijd: waar een wil is, is een weg.''

De Haan heeft het verhaal van zijn vuurwerkongeluk al ‘duizend keer’ verteld. Hij noemt het ‘domme pech'. ,,Ik ben niet aan het stunten geweest. Ik heb een stuk vuurwerk afgestoken wat ze in het buitenland gewoon verkopen en dat ging mis, omdat er een verkeerd lont aan zat. Ik heb daarna nooit meer illegaal vuurwerk afgestoken. Legaal wel gewoon, een paar dagen na het ongeluk al.''

Toch vertelt De Haan zijn vuurwerkverhaal niet zomaar aan iedereen. ,,Je ziet mensen altijd naar de prothesehand kijken, vooral als ik de elektrische hand gebruik. Ik heb ook een ‘mooie’ hand, maar die heeft verder geen elektrische functies. Dat noem ik mijn ‘zondagshand'. Als ik weet dat ik mensen nooit meer tegenkom en ze kijken naar mijn hand, dan zeg ik altijd dat ik een ongeluk met een machine heb gehad. Ik heb gemerkt dat mensen op een bepaalde manier reageren als je zegt dat het door vuurwerk komt. Je ziet ze denken: ‘wat dom'. Op een gegeven moment heb je daar geen zin meer in. Dat ga ik dan toch uit de weg.''

Drukke nacht in het ziekenhuis
Hoewel het aantal vuurwerkslachtoffers tijdens oud en nieuw de laatste jaren dalende is, blijft het alle hens aan dek in de ziekenhuizen. Anniek Snoek weet er alles van. De spoedeisende hulparts in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede maakt zich op voor haar achtste dienst tijdens een jaarwisseling. ,,Het heeft wel wat bijzonders om juist dan te werken."
De ervaring leert dat even na middernacht de eerste vuurwerkslachtoffers het ziekenhuis betreden. ,,Andere nachten is er één arts aanwezig en dat zullen er dan twee zijn. Ook zijn er vier in plaats van drie verpleegkundigen. Het is de enige nacht in het jaar waarop sowieso constant een oogarts aanwezig is." 
De verwondingen door vuurwerk verschillen enorm. ,,Soms is er schade aan de vingertoppen, maar het kan ook veel erger." Zo zijn er ieder jaar weer mensen die bijvoorbeeld een hand verliezen en/of ernstig oogletsel oplopen. Tussen de mensen die zich op de spoedeisende hulp melden, zitten ook jonge kinderen. ,,Zij steken zelf geen vuurwerk af, maar staan te kijken en worden geraakt." Het heeft vaak schade aan hoofd en/of hals tot gevolg, mede door het dragen van synthetische kleding. 

Door Paul Nolens