In zijn hele onderwijscarrière heeft hij het nog niet mee hoeven maken dat een lid van een schoolteam op deze manier, in tijden van corona, afscheid moet nemen. Hiemstra: ,,Zo wil je niet eindigen met je werk. Ik ben wel blij dat we met hele klassen dit jaar kunnen afsluiten, want een lege school hoort gewoon niet.” Helemaal stoppen in het onderwijs wil hij niet. ,,Ik ben dit jaar 64 geworden en las aan het begin van dit nieuwe schooljaar een artikel over mensen die de leeftijd bereikten en zelf de regie namen in hun derde levensfase. Mensen vragen aan mij: ‘hoe lang moet je nog?’ Voor mij is het werk op deze school nooit een ‘moeten’ geweest, maar een kwestie van hoe lang ik dit werk nog ‘mocht’ doen. In deze derde levensfase is het echter wel belangrijk dat je je als mens leert te onthaasten.” 

Als je van alles naar niks gaat, krijg je ontwennings- verschijnselen.

Hiemstra zal minder uren gaan werken. ,,Ik bén op dit moment de school. Het is mijn lust en mijn leven. Als je van alles naar niks gaat, krijg je ontwenningsverschijnselen. Het bestuur is bereid geweest om een baan voor mij te creëren waarin ik minder hoef te werken. Dit zie ik echt als een waardering voor wat ik op de Oranje Nassauschool heb bereikt.”  

SPREIDEN Hiemstra begon zijn onderwijscarrière op Kanaaleiland in Utrecht als meester van groep 8. ,,Ik was de eerste leerkracht die daar aangesteld was voor allochtone leerlingen. Het werd een expertise van mij en het was ook één van de redenen waarom de Julianaschool in Nijkerk mij graag een baan als directeur wilde geven. Het percentage allochtone leerlingen was eind jaren ‘80 groot op de school. Het werd mijn taak om dat aantal te gaan spreiden over de scholen in Nijkerk. Via een gentlemen’s agreement zijn we tot een akkoord gekomen met andere scholen.” 

Toen Hiemstra begon, waren er veel kinderen die de Nederlandse taal niet machtig waren. ,,Met vrijwilligers zijn we begonnen met een prentenboekproject op school, waarbij we kinderen van drie gingen voorlezen. Hierna konden ze beter in groep 1 instromen, omdat ze kennis gehad met de Nederlandse taal.” Tegenwoordig heet dit VVE.

FUSIE In 1996 fuseerde de Julianaschool met de Oranje Nassauschool, die toen aan wat nu het Wheemplein het stond en werden de leerlingen samengevoegd in het gebouw van de Julianaschool. De school kreeg de naam Oranje Nassauschool. ,,Sinds 1996 is er zoveel gebeurd in het onderwijs. Ik vond iedere keer wel weer een nieuwe uitdaging. Ik heb onderwijskunde gestudeerd en ben stagedocent geweest op de Marnix Academie. Ik deed dingen buiten de deur van de school, maar wilde alleen wel met mijn voeten in de klei blijven staan. Dit is waar ik thuis hoorde.” 

Binnen de Lokale Educatieve Agenda heeft hij tien jaar geparticipeerd in allerlei projecten. ,,Ik deed dit echt samen met onder andere Jan Hofman. We waren vooral bezig met het vormgeven van een doorgaande lijn binnen scholen in Nijkerk en in de overgang naar het voortgezet onderwijs. Ik heb heel intensief met Jan samengewerkt en heb het mooi gevonden om niet alleen binnen mijn eigen toko te blijven. Ook heb ik samen met Ineke Boonstra van de Rehobothschool de Taalklassen opgezet in Nijkerk.”  

Het mooie aan dit vak is dat je je eigen team samen kunt stellen.

Een belangrijke ontwikkeling was de opstart van kinderdagverblijven. Hiemstra zat in het bestuur van de Triangel en van Villa Vrolijk. ,,Eerst was er slechts één kleinschalige dagopvang in Nijkerk. Samen met de gemeente hebben we de kinderopvang vormgegeven in de stad. Deze heeft haar plek gekregen in de voormalige agrarische school aan de Luxoolseweg. Toen de kinderopvang er eenmaal was, zijn we ons gaan buigen over buitenschoolse opvang.” Hiemstra heeft collega’s zien komen en gaan en heeft er zelf velen mogen aannemen. ,,Het mooie aan dit vak is dat je je eigen team samen kunt stellen. Je raakt op deze manier echt verknocht aan je eigen school.”  

HUISBEZOEK Hij stond aanvankelijk voor de klas en het vak van directeur deed hij ‘erbij’, maar taken zijn zo veranderd dat hij voor een les nauwelijks tijd heeft. ,,Als het echt nodig is, dan neem ik graag een groep over. Ik zie mijzelf nog steeds als onderwijzer, vanwege het contact met de kinderen. Dat begint al met de huisbezoeken. Ik heb altijd de gewoonte gehad om bij nieuwe gezinnen in het eerste schooljaar op huisbezoek te gaan. Ik ben in heel veel huizen in Nijkerk geweest. Het was voor mij belangrijk om te weten waarom mensen voor onze school hadden gekozen en of ze, als hun kind al even op school zat, nog vragen hadden. Het was daarnaast ook een mooie manier om de talenten van ouders te ontdekken. Op deze manier konden we ook betrokkenheid creëren met de school als we expertise van een ouder nodig hadden. Het motto ‘uw kind ons kind’ volgde ik voor honderd procent, school en ouders hebben elkaar nog steeds keihard nodig.”    

BINNENSTADSCHOOL De school startte met honderd leerlingen. Inmiddels is dat aantal gegroeid naar 325. ,,Op onze max hebben we op 400 leerlingen gezeten. Vorig jaar is ons schoolgebouw helemaal gerenoveerd. Hierdoor konden we leerpleinen creëren en de wanden tussen lokalen open zetten zodat we grotere lesruimtes kregen.” Hiemstra vindt het nog steeds mooi dat Kindcentrum Oranje Nassau zo bekend is in de stad. ,,Het is een markant gebouw en een echte binnenstadschool. Er zijn zoveel ondernemers uit de binnenstad die hun kinderen hier als leerling hebben gebracht. Ik zeg weleens dat we hier op school de ‘upper ten’ hebben en de ‘lower ten’. We kijken niet naar elkaars kleur, iedereen hoort erbij. Het doel is om kinderen in acht jaar tijd een opleiding te geven. Dit is een mooie pedagogische opdracht.” 

We kijken niet naar elkaars kleur, iedereen hoort erbij. 

VERANDERINGEN De directeur heeft het onderwijs enorm zien veranderen. ,,Ik werk nu 41 jaar in het onderwijs. Kinderen zijn hetzelfde gebleven. Ze zijn nu alleen wel heel visueel ingesteld. Ik weet nog heel goed dat we uitlegden hoe vulkanen werken en dat ik een mooie bordtekening maakte waar ik een half uur mee bezig was. Nu zet een leerkracht YouTube aan. De concentratieboog is veel minder dan voorheen. Kinderen zijn alleen nog steeds hetzelfde gebleven.” Ook is er volgens Hiemstra een verandering gekomen in het gedrag van ouders. ,,Ouders onderhandelen meer in een gesprek. Vanuit onze professionaliteit nemen wij beslissingen, maar ik merk dat er meer in samenspraak wordt gedaan met ouders.”  


Fotograaf: Maranke Pater

Ook het vak van leerkracht basisonderwijs is aan verandering onderhevig. ,,Het is voor mijn collega’s aardig zwaar geworden, omdat leerkrachten zich in toenemende mate moeten verantwoorden voor wat ze doen. Het vak van leerkracht draait niet meer alleen om nakijken en het voorbereiden van lessen. De vorderingen van een leerling worden minutieus bijgehouden. Er zijn gespreksverslagen die gemaakt moeten worden. Zo is het beeld ontstaan dat het imago van het onderwijs tanende is. Dit is ontzettend jammer. Ik ben van mening dat als je in het onderwijs werkt, je dit niet voor het geld moet doen, maar voor een passie.” 

Fulltimers in het onderwijs zijn er steeds minder vanwege de werkdruk en daarom snapt Hiemstra ook dat er zoveel acties zijn. ,,Het gaat niet om meer geld, het gaat om werkdrukvermindering. Het zou het mooiste zijn als iedere leerkracht een onderwijsassistent had.”

INTERNATIONAAL Op school is er de afgelopen tijd veel aan internationalisering gedaan, om te zien hoe het er in andere landen aan toe gaat op school. ,,We hebben ons aangesloten bij Comenius en Erasmus. Ik ben in veel landen geweest om in de keuken van het onderwijs te kijken. In  Zweden heeft elke klas een klassenassistent naast de leerkracht. Het is prachtig om de verschillen en overeenkomsten in het onderwijs te zien. Je reflecteert gelijk iets op je eigen situatie. Op Ierland zagen we op een schoolplein docenten met hesjes aan op het plein lopen. Zo is het idee van een herkenbare pleinwacht ontstaan.” 

Hiemstra is, als hij naar andere landen kijkt erg tevreden over hoe het basisonderwijs in Nederland is georganiseerd. ,,Wij kregen op een gegeven moment nieuwe digiborden met beamers. Na contact met een school bij Berlijn kwam er een delegatie om onze oude spullen op te halen. Het gaat in het onderwijs ook niet om taal of rekenen. Het belangrijkste is het pedagogisch klimaat. Wij zijn een vreedzame school, waarin we ook verantwoordelijkheid nemen voor onze acties en onze spullen.” 

WARME DEKEN De directeur kijkt met warme gevoelens terug op al die jaren bij Kindcentrum Oranje Nassau. ,,Ik sta bij aanvang van de school en het slot van de middag altijd op het plein, omdat de sfeer als een warme deken voelt. We hebben hier op school ook spannende momenten meegemaakt en verdriet, maar de saamhorigheid is altijd groot geweest, ook in de zware periode van maart tot nu. Door een crisis als het coronavirus zijn we dichter bij elkaar gekomen als school. Toch blijft het raar dat ik over twee weken afscheid ga nemen van de ouders en de kinderen en dat ik ze geen hand of knuffel kan geven." 

Volgende week nemen ouders en leerlingen afscheid van de directeur. Op zaterdag 29 augustus tussen 14.00 en 15.00 uur zijn oud-leerlingen en hun ouders welkom om afscheid te nemen op het plein van Kindcentrum Oranje Nassau.

Door Maranke Pater