Van beroep uit is hij technicus, maar als 8-jarig jongetje kreeg Te Brake al orgelles. ,,Mijn vader hield ontzettend van orgelmuziek, maar omdat hij zelf niet muzikaal was, moest ik het orgel leren spelen. Ik was zijn enige zoon. We hadden een harmonium thuis, een psalmenpomp noemde ik die, waar ik al voor ik naar school ging les op kreeg. Iedere avond moest ik oefenen, terwijl mijn vriendjes buiten speelden.” 

Zijn moeder kon goed zingen en samen traden ze een keer op. In Oldebroek, waar het gezin woonde, kwam een ouderling naar hen toe met de vraag of Te Brake op reservebasis wilde invallen voor hun vaste organist. ,,Vanaf dat moment begon ik orgel spelen echt leuk te vinden. Het was heel spannend om op zo’n groot kerkorgel te mogen spelen. Nog steeds voel ik voor elke dienst een gezonde spanning opborrelen.” 

Nog steeds voel ik voor elke dienst een gezonde spanning opborrelen

INGEROLD Na zijn trouwen verhuisde Te Brake voor zijn werk naar Tilburg, waar toen nog twee gereformeerde kerken waren. Hij mocht bij beide kerken weer organist zijn. Toen hij in Utrecht ging werken, kwam hij samen met zijn gezin in Nijkerk wonen. ,,Ik werkte bij de spoorwegen als technicus, dus ik moest bij het spoor in de buurt wonen. Ook hier mocht ik regelmatig invallen voor de vaste organist en zo ben ik er ingerold.” In die tijd waren er nog twee gereformeerde kerken, de Kruiskerk en de Goede Herderkerk. ,,De oude Kruiskerk brandde in 1975 af. We woonden hier nog maar net. We gingen bij de brand kijken. Het was een raar gezicht toen de toren in elkaar viel. Voor veel mensen was het een ontroerend moment. De diensten werden tijdelijk voortgezet in de Grote Kerk. Daar heb ik ook op het orgel gespeeld. Het was heel uniek om die kerkdienst te mogen begeleiden. Onze jongste dochter is daar nog gedoopt.” 

PLEZIER In 1980 werd Te Brake officieel organist voor de Kruiskerk en de Goede Herderkerk. Hij werd ook begeleider van het kerkkoor. ,,Ik geniet er het meest van als ik mensen kan laten zingen. Ik ben geen klassiek geschoolde organist. Ik heb altijd het meeste plezier als mensen hun liederen zingen en ik de kerkgemeente mag begeleiden. Het is leuk om op de tekst te kunnen anticiperen. Als de tent los moet gaan, gaat hij los. Bij een emotionele psalm of gezang speel ik juist weer ingetogen.” 

Ik geniet er het meest van als ik mensen kan laten zingen

Te Brake vindt het orgel van de Kruiskerk een mooi instrument. ,,Deze is gebouwd volgens de principes van 1730. Het is een barokinstrument dat door de conservatoria in die tijd werd gepropageerd om aan te schaffen. Ik ben grootgebracht met muziek uit de Romantiek. Mensen zingen graag liederen die bewerkt zijn door Klaas Jan Mulder en Jan Zwarts.” 

ONTWIKKELINGEN De organist heeft heel wat muzikale ontwikkelingen meegemaakt. ,,Mijn generatie is van de kerkdiensten waarbij het kerkkoor centraal stond. We hebben binnen de Kruiskerk een jeugdkoor gehad die ook gospels zong, wat een heel andere soort muziek was en ook begeleid werd door een piano of synthesizer. Nu zijn de opwekkingsliederen in opkomst, dat zijn vrolijke liedjes met veel veranderingen in ritme. Deze stijl paste alleen niet bij mij. Je merkt dat er een andere generatie kerkganger komt en dat is een goede zaak, het is een heel natuurlijk proces.” 

Toen de nieuwe regeling kwam die eisen stelde aan de leeftijd van de organist besloot Te Brake te stoppen. ,,Op 1 januari is het officieel mooi geweest, maar ik blijf mij beschikbaar stellen voor het begeleiden van begrafenissen. Ik blijf dat hele waardevolle kerkdiensten vinden.”  

De coronacrisis maakt het wel een heel ander afscheidsjaar dan hij voor ogen had. ,,Het is raar om dit laatste jaar zo te beleven. Het houdt gewoon op, we zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Kerkdiensten worden nog steeds met dertig man gehouden. Afgelopen zondag hebben we een zangeres gehad. De spirit is er uit. Iedereen mist de gemeentezang en de bijeenkomsten na de kerkdienst.” 

Te Brake vindt het knap dat de kerk er nog steeds een waardevolle kerkdienst van maakt. ,,Ik vind het heel knap hoe ze de leden van de kerk bij de kerkdienst betrekken met behulp van moderne media. Ze kunnen de kerkdienst volgen op televisie en via hun laptop of tablet. Ik blijf wel hopen dat mensen wel weer aan het zingen komen.”

Door Maranke Pater