Ondanks dat het evenement dit jaar geen doorgang vindt, vertelt Visscher met veel passie over hoe Boerenmaandag ooit is ontstaan. 'Als jij een jaarmarkt wilt, dan regel je het zelf maar.' Met die boodschap werd Visscher door een wethouder in een commissievergadering van Nijkerk in 1979 voor het blok gezet. Het toenmalige raadslid van de AR-partij, dat later het CDA werd, stond met de rug tegen de muur. Maar Visscher toonde karakter, rechtte zijn rug en trok ten strijde. Dat vormde de basis voor het huidige 'feest voor iedereen' dat Boerenmaandag heet.

,,Thomas Ordeman, de eierhandelaar en gemeenteraadslid van de PvdA, stond als enige achter mijn idee,'' zo kan de fanatieke en energieke Visscher zich nog goed herinneren. ,,Ik pakte vervolgens de handschoen op en zocht contact met de
verschillende landbouworganisaties.'' De inmiddels 80-jarige initiatiefnemer kijkt anno 2020 nog altijd met genoegen terug op de geboorte van de Boerenmaandag. ,,We hadden de wekelijkse veemarkt op het Plein. In 1979 werd duidelijk dat de veemarkt moest verdwijnen. De baten wogen voor de gemeente niet meer op tegen de kosten.''

Als veehouder en gemeenteraadslid namens de AR was het verdwijnen van een stukje folklore een doorn in het oog. ,,Ik wilde na het stoppen van de wekelijkse veemarkt graag een jaarmarkt houden. Het idee had ik gekregen toen ik een jaarmarkt in Woerden had bezocht. Een jaarmarkt met koeien en kermisattracties leek mij leuk. De gemeente steunde het voorstel niet en zei letterlijk: 'dan doe je het zelf maar'.'' Visscher zocht contact met de verschillende landbouworganisaties. ,,Iedereen was enthousiast en met Rijk van de Pol (GMVL), Ben van den Pol (CBTB) en Wim van Valkengoed (ABTB) hadden we een comité voor de organisatie van de eerste jaarmarkt.''

GROTE SCHOONMAAK Het kwartet, met Henk Visscher als grote initiator en inspirator, stelde alles in het werk om in 1980 de eerste markt te kunnen houden. ,,We wilden een jaarmarkt met koeien en paarden en verschillende activiteiten, die
gericht waren op het leven van de boeren.'' Dat de jaarmarkt in april gehouden moest worden was al snel duidelijk voor de organisator. ,,In het voorjaar was het tijd voor de grote schoonmaak, zowel in de huishoudens als bij de veehouders. Dan werd er besloten welke dieren verkocht moesten worden.'' Het comité had voor de eerste editie geen uitgebreid draaiboek. ,,Nee, we deden eigenlijk maar wat en dat deden we op gevoel.'' Henk Visscher maakte zich in de aanloop naar de première wel degelijk zorgen. ,,Waar komen de koeien voor de markt vandaan? Dat was de hamvraag. We moesten natuurlijk wel iets te bieden hebben.''

In de dagen voor de eerste markt kwam Visscher, die zelf veehouder was op de Hoef in het buurtschap Driedorp, met een creatieve oplossing om de aanwezigheid van het rundvee te garanderen. ,,Ik had met Gerrit van de Brink, de burgemeester
van de Kip Steeg in Nijkerkerveen, afgesproken dat hij in geval van nood op maandagmorgen mijn koeien van de boerderij zou ophalen. Ik wilde hoe dan ook dat er voldoende koeien zouden zijn. Ik wilde de ambtenaren van de gemeente niet laten lachen omdat er geen koeien waren.''

SIGARENROOK De komst van veehouders en hun runderen overtrof echter ieders verwachting. ,,In totaal telden we die maandag 216 stuks rundvee. Dat was een geweldig aantal. De boeren hadden het naar hun zin. Er werd gehandeld en vervolgens werd afgerekend in de omliggende kroegen. In cafés als Princesse, Es Lutmer, de Bonte Koe, Centraal en Veer stond het blauw van de sigarenrook. De boeren dronken een borreltje als de handel rond was. De horeca vond het prachtig en iedereen wilde snel, het liefst in de herfst van dat jaar al, een vervolg op deze eerste jaarmarkt.''

De Nijkerkse jaarmarkt, later omgedoopt tot Boerenmaandag, bleek een schot in de roos. ,,Het werd een groot festijn,'' aldus een nog altijd enthousiaste Henk Visscher. Met genoegen kijkt hij terug op de eerste jaren. ,,Het ging allemaal op zijn
Janboerenfluitjes. We regelden wat nodig was en iedereen was tevreden.'' In de jaren dat de aanvoer van vee verboden werd zag Visscher ook 'zijn' jaarmarkt veranderen. ,,de regelgeving werd steeds strenger. Zowel voor de boeren, maar ook
voor de horeca. Ik vind dat een jaarmarkt alleen kan functioneren als de ambtenaren de geest van de wet hanteren en niet puur volgens de letter van de wet optreden. Ze moeten tijdens een dergelijk evenement af en toe iets door de vingers zien.''

In 2000 maakte mede-organisator Henk Visscher plaats voor Aart van Meerveld. ,,Toen de koeien weggingen ben ik gestopt. De echte handel is weg, de koeien zijn weg. Dat vind ik bijzonder jammer. Het is wel fijn dat er nog een koeienkeuring is en dat het schapen scheren er is. Ook de oude ambachten en optocht van oude tractoren geeft nog een beeld van vroeger,'' aldus Visscher.

FOLKLORE IS VERDWENEN De liefde van Henk Visscher voor 'zijn' jaarmarkt is nooit verloren gegaan. ,,De opzet is in de loop der jaren gewijzigd. De essentie van de markt is veranderd. De echte folklore is verdwenen, maar ik blijf het evenement altijd bezoeken. Alleen in 2017 ben ik wegens andere verplichtingen afwezig geweest. Ik vind het nog altijd prachtig dat de boeren uit de hele omgeving op deze dag samen komen. De boeren hebben zich ook enorm ontwikkeld vind ik. Zowel economisch als verbaal heeft de boer in het algemeen enorme stappen gemaakt. Het is leuk om daar met de boeren onderling over te kletsen. Ik ga op de Boerenmaandag echter altijd om 18.00 uur naar huis. Dan is de markt afgelopen.
Het is ook de tijd dat we vroeger naar huis moesten om te gaan melken.''

De veehouders van het eerste uur zijn elkaar overigens nog niet uit het oog verloren. ,,We hebben nog contact waar mogelijk is. Op maandagochtend bijvoorbeeld gaan we met zo'n vijftien boeren van de oude stempel iets drinken bij Old Niekark, zo houden we elkaar op de hoogte.''

TOEKOMST Op 20 april zou Visser de openingshandeling van de editie 2020 verrichten, maar dat gaat helaas niet door, vanwege het coronavirus. De stichting richt zich nu op de editie van 2021. Wat de toekomst van Boerenmaandag betreft, zegt Visscher: ,,Wij dachten nooit aan de toekomst. De omstandigheden bepalen de toekomst. Dat is onvoorspelbaar. Ik vind dat de Stichting Boerenmaandag goed werk verricht. De organisatie moet accenten verleggen. Vooral door de de strengere regelgeving. Ze doen er echter alles aan om er een echte feestdag voor boeren en burgers van te maken. Ik denk dat de jaarmarkt nog altijd breed wordt gedragen. En ja, dat geeft een goed gevoel.''

Door Berry Kamphorst