De overgrootvader van de huidige directeur Bertil van de Ridder, genaamd Jan van de Ridder, begint in 1905 met een zaak op het Plein, in het pand waar nu de Scapino in zit. Zeven jaar later schrijft Jan van de Ridder zijn drukkerij officieel in bij de Kamer van Koophandel. Leuk detail: zijn buren zijn op dat moment landbouwer A. Vastenburg, koffiehuishouder H. van de Bunt, een tapperij, timmerman/herbergier W. van Hennekeler, kleermaker Beert en Jan Kamphorst en klompenmaker Arend Wassink. Jan Arend van de Ridder, de derde generatie: ,,Mijn grootvader had het drukkersvak geleerd bij drukkerij Callenbach en begon niet lang daarna voor zichzelf op het Plein. Ik kan mij voorstellen dat dit voor de nodige concurrentie heeft gezorgd, omdat Callenbach op dat moment nog de enige drukkerij was in Nijkerk." 

Het artikel gaat verder onder de foto. In het pand rechts begon Jan van de Ridder met zijn drukkerij.

Omdat de zaken goed gaan, kan oprichter Jan in 1920 zijn bedrijf verhuizen naar de Oosterstraat. De drooglegging van de Zuiderzee zorgt ervoor dat er veel werkeloosheid ontstaat onder vissers en Spakenburg besluit in 1929 een knopenfabriek op te zetten om hier de vissers tewerk te stellen. ,,Sinds die tijd werden er honderdduizenden knopenkaarten gedrukt door drukkerij van de Ridder. Eerst voor de knopenfabriek in Spakenburg, maar later ook voor de Nijkerkse knopenfabriek. Mijn grootvader legde zich toe op het drukken van heel divers drukwerk, waar Callenbach vooral religieus drukwerk voor hun rekening nam. Wij verzorgden onder andere handelsdrukwerk, familiedrukwerk en verenigingsdrukwerk." Ook werd er voor Spakenburg onder meer een kerkkrantje en een plaatselijke krant gedrukt, getiteld De Bunschoter.

Rond 1925 neemt hij zijn drie zonen Gerrit, Gijsbert en Jan op in de zaak. ,,Mijn ooms Gerrit en Jan en mijn vader Gijsbert waren 15 toen ze in de zaak van mijn vader kwamen werken. Zodra ze klaar waren met hun lagere school gingen ze voor hem aan de slag." De mannen verhuizen het bedrijf in 1934 naar het Vetkamp 4, waar ze ook een kantoorboekhandel starten. Achter de boekhandel was ruimte genoeg voor de drukkerij. 

Het artikel gaat verder onder de foto's. Op de eerste foto de drukkerij gevestigd aan de Vetkamp 4 (rechts).

De drie broers aan het werk in de drukkerij. 

TWEEDE WERELDOORLOG Gedurende de Tweede Wereldoorlog moet drukkerij Van de Ridder verplicht haar deuren sluiten. In de oorlogstijd gaan de broers door met drukken, maar dan illegaal verzetsdrukwerk. In een oud krantenartikel zegt Jan hierover: ,,We hebben in de oorlogstijd het werk met mijn broers gedaan. Dat was link werk, maar het is altijd goed gegaan. Voor alle zekerheid hadden we bij het werken aan deze verboden geschriften een bakfiets klaar staan om eventuele bezoekers de weg te versperren. Het is gelukkig nooit nodig geweest om lastige mensen in de wielen te rijden." Bij de documentatie zat onder meer een boekje over communisten in oorlogstijd. Schrijver hiervan was Koos Vorrink, voorzitter van de toenmalige SDAP. De drie broers hadden het boekje volledig met de hand gezet en later in het geheim afgedrukt. In 1943 overlijdt oprichter Jan van de Ridder. Hij laat het bedrijf na aan zijn drie zonen. 

Er kwamen op de Vetkamp elektrische zetmachines, wat in die tijd een enorme vooruitgang was. Ook werden er boeken verkocht en tabaksartikelen.  Doordat de vraag naar drukwerk groeide, werden de boekhandel en de tabaksartikelen al snel afgestoten. Veel drukkerijen hadden in die tijd ook een kantoorboekhandel. Naast boeken werden hier ook kantoormeubelen en machines verkocht. ,,De kantoorboekhandel werd in 1969 overgedaan aan Roodbeen en toen zijn mijn vader en mijn ooms zelf aan onze drukkerij gaan bouwen op Singel 30." De Singel 30 sloot aan op de drukkerij, die toen nog steeds achter Vetkamp 4 gevestigd was. 

Het artikel gaat verder onder de foto's.

In het jaar 1970 was het bedrijf gegroeid naar twintig man personeel en er waren grote veranderingen in de grafische industrie. De investering in offsetprinters werd belangrijk, een stap die ervoor zorgde dat het bedrijf flink groeide en meer mogelijkheden kon bieden in drukwerk. In 1976 kwam Jan, de zoon van Gijsbert, in de zaak. Hij had toen al vijf jaar ervaring met het drukkersvak opgedaan in het land. ,,Ik heb de grafische opleiding gevolgd en ben werkervaring op gaan doen bij drukkerij Jongbloed in Leeuwarden. Toen ik bij mijn vader Gijsbert en zijn broers in dienst kwam, was ik manusje van alles en begon ik als assistent van mijn vader. Dat was al een leidinggevende baan." Naast financiële en administratieve taken nam hij ook technische aangelegenheden op zich. Jan: ,,Ik heb me nooit uit het lood laten slaan. Ik ben in het nostalgische van de ambachtelijke industrie opgeleid, heb nog echt met de hand leren zetten met boekdrukmachines, lettertjes en letterkasten. Deze werden in de jaren '70 langzaam verdrongen door de offset, de vlakdrukindustrie."

Aan de Singel 30 werd een sneldrukkerij gestart, wat nieuw was in Nijkerk. Veel grote bedrijven kregen een eigen kleine drukkerij en Jan zag meer brood in drukwerk dat snel geleverd kon worden, zoals mailingen. Verenigingen lieten graag hun clubbladen drukken bij Van de Ridder, omdat ze relatief snel klaar waren. Ook familiedrukwerk bleef een belangrijk product, evenals de kantoormachinehandel. 

STAD NIJKERK Van de Ridder drukte de Bunschoterbode en besloot om ook een eigen krant te laten drukken bij drukkerij BDU in Barneveld: de Stad Nijkerk. ,,Ik ben wel krantenminded en hou wel van regionale kranten, die wat over de plaats vertellen. We konden die gedachte met de Stad Nijkerk goed uitdragen. Het was een populaire krant, waar ook veel in werd geadverteerd. Het kostte ons alleen veel tijd, als de krant op de persen lag om uitgegeven te worden waren we al bezig met de volgende. De Stad Nijkerk kwam twee keer in de week uit vroeger." Naast de krant had ook de kabelkrant van Nijkerk een plekje in het pand, evenals de kantoren van de drukkerij. De krant werd in de jaren 70 afgestoten aan de BDU. 

VERHUIZING Op het industrieterrein werd in 1975 door Jan van de Ridder een groot stuk grond van 7200 m2 aangekocht. ,,We hebben even gespaard tot 1977 en toen zijn we met de nieuwbouw begonnen." Eerst werd er een groot pand op de Gezellenstraat gebouwd. Het pand was voor 25 procent van het bedrijf ingeruimd voor boekdruk en 75 procent voor offsetwerk. Klanten kwamen in die tijd vooral uit Nijkerk en omgeving. In 1995 werd daar een nieuw pand aan vast gemaakt aan de Patroonstraat, waar nu het hoofdkantoor in zit. ,,Samen met een Nijkerkse Architect hebben we de vorm van het pand bedacht, wat op een poort lijkt. Het was de filosofie van de architect dat het pand zou uitnodigen om naar binnen te komen. Dit heeft ons zeker geen windeieren gelegd, We hebben aardig wat nieuwe klanten gekregen en we groeiden naar zo'n 60 medewerkers." 

Het artikel gaat verder onder de foto's. Op de eerste foto de opening van het eerste pand op het industrieterrein.

Het eerste pand op het industrieterrein in de jaren '70.

In de jaren negentig vond er een nieuwe opleving in de grafische wereld plaats door de digitalisering. Jan van de Ridder nam in 2002 afscheid door het bedrijf over te dragen aan zijn zoon Bertil. Vanaf die tijd speelde de digitalisering een steeds grotere rol, maar daar is goed op ingespeeld. Hoewel de grafische industrie totaal is veranderd, veranderde de onderneming daarin mee.

In 2012 vierde het bedrijf haar 100-jarige bestaan. Op die dag kreeg het bedrijf ook het predicaat Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier. De laatste episode werd geschreven door in 2014 een tweede vestiging in Apeldoorn op te nemen in het concern, wat geleid heeft tot een verdere groei. Bertil van de Ridder: ,,Met een focus op de levendige verpakkingswereld ziet het bedrijf de toekomst met vertrouwen tegemoet. Ook wordt er met de webwinkel Hellodruk.nl aan marktverbreding gedaan. Tenslotte zal om 108 jaar te worden, ook de coronacrisis overwonnen worden."

Door Maranke Pater

Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Oud drukwerk
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Burgemeester uit Malawi brengt bezoek aan Van de Ridder
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Oud drukwerk
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Jan van de Ridder staat op de bovenste rij op de foto met het personeel van Callenbach.
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
De oprichter van de drukkerij.
Van de Ridder
Foto: Van de Ridder
Bertil van de Ridder, enkele jaren geleden.