Huize Bethanië werd aan het Vetkamp 23 wordt al in 1600 genoemd en vermoedelijk is het één van de oudste huizen van de stad.  De oorsprong van de naam is terug te vinden in de Bijbel. Lazarus van Bethanië was een melaatse die volgens de overlevering door Jezus werd opgewekt. Hij woonde in het dorp Bethanië vlakbij de Olijfberg en werd één van Jezus beste vrienden. Door heel Nederland heen zijn huizen te vinden voor mensen die aan melaatsheid (wat tegenwoordig lepra wordt genoemd) leden. Denk aan het Dolhuys in Haarlem, waar niet alleen melaatsen, maar ook pestlijders en mensen met een geestesziekte werden toegelaten en opgesloten. Melaatsen hadden vaak en stok met een bel, die ze lieten rinkelen als ze door de straten van een stad of een dorp liepen. Zo konden ze de omgeving laten weten dat er iemand met een besmettelijke ziekte langs kwam.

FELLE BRAND Nijkerk bestond in augustus 1540 voor het grootste deel uit houten huizen. Een felle brand legde de stad in as. Ook de stadspoorten werden niet gespaard. Vlak buiten de poort was Huize Bethanië het enige huis dat niet verwoest was. Het huis werd in het jaar 1600 ook het Wolter Gerritsz Collerthuis genoemd, omdat hij de eigenaar was. Niet ver van het huis,wat in feite een boerderij was, lag het lazarushuis waar reizigers met lepra konden overnachten als ze op doorreis waren. Rondom dit Lazarushuis lagen grote stukken land van de familie Collert die Lazaruskampen werden genoemd. Een kamp was vroeger namelijk een benaming voor een stuk land. 

Artikel gaat verder onder de foto (foto Henk Potze).

SCHUILKERK In de zeventiende eeuw kreeg het katholicisme een opleving. Tussen 1630 en 1644 werden op zondag in Huize Bethanië godsdienstoefeningen gehouden door een jezuïet uit Harderwijk. Dit alles in strikt geheim, vandaar dat het huis een schuilkerk werd voor de katholieken. In het midden van de 17e eeuw ontkwam het huis niet aan een grote brand en de bewoners gingen elders wonen.

In de negentiende eeuw werd de buitenkant van het gebouw bepleisterd en kreeg het quasi-gotische trapgevels met ezelsrugafdekkingen voorzien. 

Hospice Arkemheen opende in 1993 haar deuren binnen het verzorgingshuis op de ziekenafdeling. In drie kamers werden mensen verzorgd die in hun laatste levensfase zaten. Omdat het hospice in 2008 verzelfstandigde werd uitgeweken naar een nieuwe locatie. Huize Bethanië was beschikbaar en sinds die tijd zetelt het hospice in het pand. Omdat er al snel ruimtegebrek kwam werd er een grote uitbouw gedaan waardoor er twee extra kamers gerealiseerd konden worden.

[Bronnen: Stichting Oud Nijkerk, Freek van den Berg.]

Door Maranke Pater